م ل و

إِمْلاَء муддатдир. Бу маънода узоқ муддатга مَلاَوَةٌ مِنَ الدَّهْرِ ва مَلِيٌّ مِنَ الدَّهْرِ дейилган. Аллоҳ буюради: وَاهْجُرْنِي مَلِيّاً узоқ вақт мендан узоқлашиб кет (19/Марям 46).
تَمَلَّيْتَ دَهْرًا узоқ вақт турдинг. Яъни, қолдинг. تَمَلَّيْتُ الثَّوْبَ кийимни узоқ вақт кийдим. تَمَلَّى بِكَذَا узоқ вақт ундан фойдаланди.
مَلاَكَ اللهُ Аллоҳ сенга узоқ умрлар берсин ибораси ҳамзасиз ҳолда айтилади. عِشْتَ مَلِيًّا узоқ вақт яшадинг, деганидир.
Алифи мақсура билан ёзиладиган مَلاَ чўзилиб кетган чўл деганидир.
مَلَوَانِ эса, дейилишича: кеча ва кундуз маъносидадир. Бунинг ҳақиқий маъноси эса уларнинг такрорланиши ва чўзилиб кетишидир. Бунинг далили эса шоирнинг бу сўзни кундуз ва кечага изофа қилишидир:
428- نَهَارٌ وَلَيْلٌ دَائِمٌ مَلَوَاهُمَا *** عَلَى كُلِّ حَالِ اْلمَرْءِ يَخْتَلِفَانِ
428- Кеча ва кундузнинг бориш келишлари давомлидир.
Кишининг ҳар бир ҳолатида улар ўзгариб турадилар.
Агар مَلَوَانِ сўзи кеча ва кундузнинг ўзи бўлганида, буни уларга изофа қилмас эди.
Аллоҳ буюради: وَأُمْلِي لَهُمْ إِن كَيْدِي مَتِينٌ . Уларга муҳлат бераман, чунки менинг чора-тадбирим қаттиқдир (7/Аъроф 183) яъни, уларга вақт бераман. الشَّيْطَانُ سَوَّلَ لَهُمْ وَأَمْلَى لَهُم бу ишни қилишга шайтон уларни ундаган, уларга янада туйғу берган (47/Муҳаммад 25). (3/Оли Имрон 177). (25/Фурқон 5). Бошқа бир жойда шундай буюради: (2/Бақара 282).