ف ل ح
Ф-л-ҳ
فَلَح : Ёрмоқ. Дейиладики; اَلْحَدِيدُ بِالْحَدِيدِ يُفْلَحُ : Яъни темир темир билан ёрилади. Тупроқни ёргани сабабли деҳқонга ҳам فَلاَّح дейилади. فَلاَح : муваффақиятга эришиш ва орзу қилинган нарсани қўлга киритишдир. Бу эса дунё ва охиратга оид бўлиб, икки қисмга бўлинади: дунёга оид бўлгани; дунё ҳаёти улар туфайли гўзал бўладиган бахтларни қўлга киритишдир. Булар эса тирик қолиш, бойлик ва шарафдир. Шоир ҳам ушбу шеъри билан шуни назарда тутади:
أَفْلِحْ بِمَا شِئْتَ فَقَدْ يُدْرَكُ بِالضَّـ *** عْفِ وَقَدْ يُخَدَّعُ اْلأَرِيبُ -356
356- Хоҳлаганингча яша (хоҳ ақлли, хоҳ аҳмоқ бўлиб яша); чунки баъзан аҳмоқ бой бўлади, ақлли эса камбағал бўлиб қолади.
Охиратга оид фалоҳ эса тўрт нарса билан рўёбга чиқади: абадий ҳаёт; камбағаллиги бўлмаган бойлик; хорлиги бўлмаган иззат ва жоҳиллиги бўлмаган илм. Мана шунинг учун шундай дейилган: لاَ عَيْشَ إِلاَّ عَيْشُ اْلآَخِرَةِ : Охират ҳаётидан бошқа ҳаёт йўқдир. Аллоҳ таоло ҳам шундай буюради: وَإِنَّ الدَّارَ الْآَخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ : Асл ҳаёт – охират диёридаги ҳаётдир (29/Анкабут 64). أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ : Огоҳ бўлингларки, нажот топувчилар фақат Аллоҳ томонида бўлганлардир (58/Мужодала 22); قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى : Покланган нажот топди (87/Аълаа 14); قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا : Нафсини поклаган киши нажот топди (91/Шамс 9); قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ : Мўминлар нажот топдилар (23/Муъминун 1); : : (59/Ҳашр 9). : . Яъни, атама/хуфтон намозини адо этиш билан бизга бериладиган нажотни қўлдан бой беришдан қўрқдик.
أَفْلِحْ بِمَا شِئْتَ فَقَدْ يُدْرَكُ بِالضَّـ *** عْفِ وَقَدْ يُخَدَّعُ اْلأَرِيبُ -356
356- Хоҳлаганингча яша (хоҳ ақлли, хоҳ аҳмоқ бўлиб яша); чунки баъзан аҳмоқ бой бўлади, ақлли эса камбағал бўлиб қолади.
Охиратга оид фалоҳ эса тўрт нарса билан рўёбга чиқади: абадий ҳаёт; камбағаллиги бўлмаган бойлик; хорлиги бўлмаган иззат ва жоҳиллиги бўлмаган илм. Мана шунинг учун шундай дейилган: لاَ عَيْشَ إِلاَّ عَيْشُ اْلآَخِرَةِ : Охират ҳаётидан бошқа ҳаёт йўқдир. Аллоҳ таоло ҳам шундай буюради: وَإِنَّ الدَّارَ الْآَخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُ : Асл ҳаёт – охират диёридаги ҳаётдир (29/Анкабут 64). أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ : Огоҳ бўлингларки, нажот топувчилар фақат Аллоҳ томонида бўлганлардир (58/Мужодала 22); قَدْ أَفْلَحَ مَنْ تَزَكَّى : Покланган нажот топди (87/Аълаа 14); قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا : Нафсини поклаган киши нажот топди (91/Шамс 9); قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ : Мўминлар нажот топдилар (23/Муъминун 1); : : (59/Ҳашр 9). : . Яъни, атама/хуфтон намозини адо этиш билан бизга бериладиган нажотни қўлдан бой беришдан қўрқдик.

