غ ب ر
Ғ-б-р
غَابِر : ёнидагиси кетганидан кейин ўз ўрнида қолувчидир: إِلَّا عَجُوزًا فِي الْغَابِرِينَ : Фақат бир кекса аёл ортда қолганлардан бўлди (26/Шуъаро 171); яъни умри узун бўлганлардан бўлди. Баъзиларга кўра: «Лут билан бирга кетмасдан ортда қолганлардан бўлди»; яна баъзиларга кўра: «кейинроқ азоб ичида қолганлардан бўлди» деган маънодадир.
Бу мавзу бошқа баъзи оятларда ҳам шундай келади: إِلَّا امْرَأَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ : Фақат хотининг бундан мустасно; у ортда қолувчилардан бўлади (29/Анкабут 33); إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا إِنَّهَا لَمِنَ الْغَابِرِينَ : Фақат Лутнинг хотини бундан мустасно, унинг ортда қолувчилар орасида бўлишини тақдир қилдик (15/Ҳижр 60).
غُبْرَة сўзи ҳам шу маънодан келади. غُبْرَة — эмчакда ортиб қолган сутдир. Унинг кўплиги أَغْبَار шаклида келади. غُبَّرُ الْحَيْضِ : ҳайз қолдиғи. غُبَّرُ اللَّيْلِ : кечанинг охири. غُبَار : совурилган тупроқдан ортда қолгани. Бу сўз دُخَان /тутун, عُثَان /чанг ва шунга ўхшаш қолдиқ исмлари шаклларида келган. قَدْ غَبَرَ الْغُبَارُ : чанг кўтарилди. Баъзиларга кўра ўтмишга ҳам غَابِر ; қолдиққа ҳам غَابِر дейилади. Агар бу саҳиҳ бўлса, ўтмишга غَابِر дейилиши — чангнинг ер устидан ўтиши нуқтаи назаридан; қолдиққа غَابِر дейилиши эса — югуриб кетган нарсадан чангнинг ортда қолиши нуқтаи назаридан келиб чиқади.
غُبَار : сўзидан غَبَرَة сўзи ясалган. غَبَرَة : бирор нарсага ёпишган чанг ва чанг рангида бўлган нарса. وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا : 337- .
Бу мавзу бошқа баъзи оятларда ҳам шундай келади: إِلَّا امْرَأَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغَابِرِينَ : Фақат хотининг бундан мустасно; у ортда қолувчилардан бўлади (29/Анкабут 33); إِلَّا امْرَأَتَهُ قَدَّرْنَا إِنَّهَا لَمِنَ الْغَابِرِينَ : Фақат Лутнинг хотини бундан мустасно, унинг ортда қолувчилар орасида бўлишини тақдир қилдик (15/Ҳижр 60).
غُبْرَة сўзи ҳам шу маънодан келади. غُبْرَة — эмчакда ортиб қолган сутдир. Унинг кўплиги أَغْبَار шаклида келади. غُبَّرُ الْحَيْضِ : ҳайз қолдиғи. غُبَّرُ اللَّيْلِ : кечанинг охири. غُبَار : совурилган тупроқдан ортда қолгани. Бу сўз دُخَان /тутун, عُثَان /чанг ва шунга ўхшаш қолдиқ исмлари шаклларида келган. قَدْ غَبَرَ الْغُبَارُ : чанг кўтарилди. Баъзиларга кўра ўтмишга ҳам غَابِر ; қолдиққа ҳам غَابِر дейилади. Агар бу саҳиҳ бўлса, ўтмишга غَابِر дейилиши — чангнинг ер устидан ўтиши нуқтаи назаридан; қолдиққа غَابِر дейилиши эса — югуриб кетган нарсадан чангнинг ортда қолиши нуқтаи назаридан келиб чиқади.
غُبَار : сўзидан غَبَرَة сўзи ясалган. غَبَرَة : бирор нарсага ёпишган чанг ва чанг рангида бўлган нарса. وَوُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ عَلَيْهَا : 337- .