غ ر م

غُرْم : Инсоннинг содир этган бирон жинояти ёки қилган бирон хиёнати бўлмаган ҳолда молига етган зарардир. Дейилади: غَرِمَ كَذَا غُرْمًا وَمَغْرَمًا : зиммасидаги маблағни тўлади; أُغْرِمَ فُلاَنٌ غَرَامَةً : фалон кишига, зиммасидаги маблағ тўлаттирилди. Аллоҳ буюради: إِنَّا لَمُغْرَمُونَ : Биз қарз остига кирдик (56/Воқеа 66); أَمْ تَسْأَلُهُمْ أَجْرًا فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ : Ёки сен улардан бирон ҳақ сўраяпсану, улар оғир қарз остида қоляптиларми? (68/Қалам 46); وَمِنَ الْأَعْرَابِ مَنْ يَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا : Аъробийлардан шундай кишилар борки, инфоқ қиладиган нарсасини қарз деб санайди (9/Тавба 98).
غَرِيم : Ҳам ҳақдорга, ҳам қарздорга айтилади. Аллоҳ буюради: إِنَّمَا الصَّدَقَاتُ وَالْغَارِمِينَ وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ : Садақалар фақат қарздорларга, Аллоҳ йўлида ишловчиларга берилади (9/Тавба 60).
غَرَام : Инсон бошига тушган қийинчилик ва мусибат: رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَ إِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا : Улар айтадилар: Эй Роббимиз, жаҳаннам азобини бизлардан узоқлаштиргин, чунки жаҳаннам азоби доимий бир офатдир (25/Фурқон 65). Бу оят ибораси мана бу сўздан келиб чиққан: هُوَ مُغْرَمٌ بِالنِّسَاءِ : у аёлларга ўта берилгандир; яъни у, худди ҳақдор қарздорга ёпишгани каби аёлларга ёпишади. Ҳасан шундай дейди: كُلُّ غَرِيمٍ مُفَارِقٌ غَرِيمَهُ إِلاَّ النَّارَ : Оловдан бошқа ҳар бир ҳақдор ўз қарздоридан ажралади. Баъзиларга кўра эса маъноси шундай: مَشْغُوفًا بِإِهْلاَكِهِ : азоб уни ҳалок қилишга иштиёқмандир.