ق و ت
Қ-в-т
قُوت : Бу сўз, инсонни тик тутиб турадиган оз миқдордаги озуқадир. Кўплиги أَقْوَات шаклидадир. Аллоҳ буюради: وَقَدَّرَ فِيهَا أَقْوَاتَهَا فِي أَرْبَعَةِ أَيَّامٍ سَوَاءً لِلسَّائِلِينَ У ерда сўровчилар учун ризқларини тўрт кунда баробар қилиб тақдир этиб, тартибга солди (41/Фуссилат 10).
قَاتَهُ يَقُوتُهُ قُوتًا феъли бир кишига унинг озуқасини энг кам даражада беришни англатади. Бундан ташқари أَقَاتَهُ يُقِيتُهُ феъли эса кишига озуқа бўла оладиган нарсаларни таъминлашдир. Ҳадисда шундай дейилган: إِنَّ أَكْبَرَ الْكَبَائِرِ أَنْ يُضَيِّعَ الرَّجُلُ مَنْ يَقُوتُ Катта гуноҳларнинг энг каттаси — кишининг ўзи таъминлаб турган кишиларини зое қилишидир.
Бу ҳадиснинг бир ривоятида ибора مَنْ يُقِيتُ таъминлаб турган кишисини, шаклида келади.
Аллоҳ буюради: وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا Аллоҳ ҳар нарсани кузатиб туриб, унинг мукофотини беради (4/Нисо 85). Бу оятда келган مُقِيتًا сўзини баъзилар қодир, баъзилар қўриқловчи, баъзилар эса гувоҳ деб талқин қилганлар. Ҳақиқати эса — Аллоҳ таолонинг ҳар нарсанинг бошида турувчи, уларни қўриқловчи ва озиқлантирувчи Зот эканлигидир.
Шунингдек, مَا لَهُ قُوتُ لَيْلَةٍ унинг бир кечалик озуқаси йўқ, дейилади, буни قِيتُ لَيْلَةٍ ва قِيتَةُ لَيْلَةٍ шаклида айтиш ҳам тўғридир. Бу худди таом учун ҳам طُعْم, ҳам طِعْمَةُ дейилиши кабидир. Шоир оловни таърифлаб шундай дейди:
376- فَقُلْتُ لَهُ اِرْفَعْهَا إِلَيْكَ وَأَحْيِهَا بِرُوحِكَ وَاقْتَتْهُ لَهَا قِيتَةً قَدْرًا
376- Мен унга дедим: Уни ўзингга кўтар ва уни тирилтир Руҳинг билан, ва уни жуда қимматли .
قَاتَهُ يَقُوتُهُ قُوتًا феъли бир кишига унинг озуқасини энг кам даражада беришни англатади. Бундан ташқари أَقَاتَهُ يُقِيتُهُ феъли эса кишига озуқа бўла оладиган нарсаларни таъминлашдир. Ҳадисда шундай дейилган: إِنَّ أَكْبَرَ الْكَبَائِرِ أَنْ يُضَيِّعَ الرَّجُلُ مَنْ يَقُوتُ Катта гуноҳларнинг энг каттаси — кишининг ўзи таъминлаб турган кишиларини зое қилишидир.
Бу ҳадиснинг бир ривоятида ибора مَنْ يُقِيتُ таъминлаб турган кишисини, шаклида келади.
Аллоҳ буюради: وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا Аллоҳ ҳар нарсани кузатиб туриб, унинг мукофотини беради (4/Нисо 85). Бу оятда келган مُقِيتًا сўзини баъзилар қодир, баъзилар қўриқловчи, баъзилар эса гувоҳ деб талқин қилганлар. Ҳақиқати эса — Аллоҳ таолонинг ҳар нарсанинг бошида турувчи, уларни қўриқловчи ва озиқлантирувчи Зот эканлигидир.
Шунингдек, مَا لَهُ قُوتُ لَيْلَةٍ унинг бир кечалик озуқаси йўқ, дейилади, буни قِيتُ لَيْلَةٍ ва قِيتَةُ لَيْلَةٍ шаклида айтиш ҳам тўғридир. Бу худди таом учун ҳам طُعْم, ҳам طِعْمَةُ дейилиши кабидир. Шоир оловни таърифлаб шундай дейди:
376- فَقُلْتُ لَهُ اِرْفَعْهَا إِلَيْكَ وَأَحْيِهَا بِرُوحِكَ وَاقْتَتْهُ لَهَا قِيتَةً قَدْرًا
376- Мен унга дедим: Уни ўзингга кўтар ва уни тирилтир Руҳинг билан, ва уни жуда қимматли .