ل و ي

لَيّ : Бу сўз ипни ўраш ёки эшишдир. Бу маънода феъл сифатида لَوَيْتُهُ أَلْوِيهِ لَيًّا дейилади. Бунга яқин маънода لَوَى يَدَهُ қўлини қайирди, ибораси ҳам ишлатилади. Шоир шундай дейди:
لَوَى يَدَهُ اللهُ الَّذِي هُوَ غَالِبُهُ -416
416- Аслида уни мағлуб этган Аллоҳ унинг қўлу билагини қайирди.
لَوَى رَأْسَهُ، وَبِرَأْسِهِ ибораси ҳам, бошини эгди, бўйнини бурди деганидир. Аллоҳ таоло бу маънода وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ لَوَّوْا رُءُوسَهُمْ Уларга: Келинглар, Аллоҳнинг Расули сизлар учун мағфират сўрасин, дейилганда, бошларини бурадилар (65/Талоқ 5), яъни, бошларини олдиларига эгадилар.
لَوَى لِسَانَهُ بِكَذَا ибораси эса, ёлғон гапириш ва сўз тўқиш маъносидаги киноядир. Аллоҳ буюради: وَإِنَّ مِنْهُمْ لَفَرِيقًا يَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْكِتَابِ لِتَحْسَبُوهُ مِنَ الْكِتَابِ Аҳли китобдан шундай бир гуруҳ ҳам борки, сиз уни Китобдан деб ўйлашингиз учун, тилларини Китобга томон эгиб бурадилар. (3/Оли Имрон 78); لَيًّا بِأَلْسِنَتِهِمْ тилларини буриб (оғизларини эгиб-буриб) (4/Нисо 46).
فُلاَنٌ لاَ يَلْوِي عَلَى أَحَدٍ ибораси эса, бир киши энди ҳеч кимга ҳужум қила олмайдиган даражада мағлубиятга учраганини англатади. Аллоҳ буюради: إِذْ تُصْعِدُونَ وَلاَ تَلْوُونَ عَلَى أَحَدٍ ҳеч кимга ўгирилиб қарамас эдингиз (3/Оли Имрон 153). Бу эса шоирнинг қуйидаги сўзига ўхшайди:
417- تَرَكَ اْلأَحِبَّةَ أَنْ تُقَاتِلَ دُونَهُ ***وَنَجَا بِرَأْسِ طِمِرَّةٍ وَثَّابِ 417. , деганидир. сига етди. Яъни, унинг эгилган қисмигача.