ك ث ر

Илгари («كبر К-б-р» моддасида) озлик ва кўплик сонлар каби бир-биридан айри нарсалар учун ишлатилиши ҳақида изоҳлар берилган эди. Шу маънода Аллоҳ буюради: وَلَيَزِيدَنَّ كَثِيرًا مِنْهُمْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ طُغْيَانًا وَكُفْرًا Роббингиздан сизга нозил қилинган нарса уларнинг кўпчилигининг туғён ва куфрини янада орттиради (5/Моида 64); وَأَكْثَرُهُمْ لِلْحَقِّ كَارِهُونَ Аммо уларнинг кўпчилиги ҳақиқатни ёмон кўрувчилардир (23/Муъминун 70);بَلْ أَكْثَرُهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ الْحَقَّ Йўқ, уларнинг кўпчилиги ҳақни билмайдилар (21/Анбиё 24).
Яна буюради: ِ كَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِيلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ Қанчадан-қанча кам сонли гуруҳлар Аллоҳнинг изни билан кўп сонли гуруҳлар устидан ғалаба қозонгандирлар (2/Бақара 249); وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالاً كَثِيرًا وَنِسَاءً икковларидан жуда кўп эркагу аёллар тарқатган (4/Нисо 1); وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ Аҳли китобдан жуда кўпи орзу қиладиларки (2/Бақара 109).
Бу борада мисол бўла оладиган жуда кўп оятлар бор.
مُتَّكِئِينَ فِيهَا يَدْعُونَ فِيهَا بِفَاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ وَشَرَابٍ У ерда сўриларга ястаниб ўтириб, жуда кўп мевалар ва бошқа хил шаробни талаб қиладилар (38/Сод 51) оятида зикр қилинган кўплик дунё таомлари ўлчов қилиб олиниб айтилган. Бу ерда кўплик фақат сонга хос эмас, балки айни пайтда устунлик даражасига ҳам ишора қилмоқда. , деганидир. Шоир бундай дейди: . (108/Кавсар 1). , деганидир. Бундан ташқари (ўғирланган тақдирда), дейилган. Дейиладики, ифодалайди. Шоир эса бундай дейди: .