ن ب ت
Н-б-т
Ерда ўсадиган ҳар қандай ўсимликка نَبْت ва نَبَات деб ном берилади. Хоҳ унинг дарахт каби танаси бўлсин, хоҳ ерга ёйиладиган ўтлар каби уни тик тутиб турадиган ҳеч қандай танаси бўлмасин. Шу қадар борки, умумий, кенг тарқалган ишлатилишда эса кўпроқ ерга ёйиладиган, юқорида тутиб турадиган ҳеч қандай танаси бўлмаган ўсимликлар шу ном билан аталади. Ҳатто халқ тилида бу фақат ҳайвонлар томонидан ейиладиган ўсимликларнинг номидир. Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзи шу маънога ишора қилади: لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَنَبَاتًا У билан дон ва наботот ундириб чиқарамиз деб (78/Набаъ 15).
Сўз ифодалаган асосий ҳақиқатлар эътиборга олинса, у ҳар қандай ривожланувчи, ўсувчи мавжудот учун ишлатилиши мумкин. Ўсимлик, ҳайвон ёки инсон бўлишидан қатъи назар.
Худди шунингдек, экиш, тикиш, етиштириш, ўстириш маъносини англатувчи إِنْبَات шакли ҳам буларнинг барчаси учун ишлатилади. Бу маънода Аллоҳ буюради: فَأَنْبَتْنَا فِيهَا حَبًّا وَعِنَبًا وَقَضْبًا وَزَيْتُونًا وَنَخْلاً وَحَدَائِقَ غُلْبًا وَفَاكِهَةً وَأَبًّا Шу тариқа у ерда экинлар ундирдик. Узумлар, бедалар, зайтунзорлар, хурмозорлар, йирик ва қуюқ дарахтли боғлар, мевалар, ўтлоқлар ундирдик (80/Абаса 27-31).
فَأَنْبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَهَا биз у билан бирор дарахтини ҳам ундиришга қудратингиз етмайдиган гўзал-гўзал боғларни ундирганмиз (27/Намл 60); يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَ اْلأَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ Аллоҳ сизлар учун ўша сув билан экин, зайтун, хурмолар, узумлар ва ҳар турли меваларни ундиради (16/Наҳл 11); وَاللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ اْلأَرْض َنَبَاتًا Аллоҳ сизларни ердан бир ўсимликни ундиргандек ундирди (71/Нуҳ 17). дир. дир, (40/Ғофир 67); ушбу оят ҳам шундай: 3/Оли Имрон 37). (23/Муъминун 20). Бу оятда келган бо ҳарфи учундир, маъносини англатади. , деганидир.
Сўз ифодалаган асосий ҳақиқатлар эътиборга олинса, у ҳар қандай ривожланувчи, ўсувчи мавжудот учун ишлатилиши мумкин. Ўсимлик, ҳайвон ёки инсон бўлишидан қатъи назар.
Худди шунингдек, экиш, тикиш, етиштириш, ўстириш маъносини англатувчи إِنْبَات шакли ҳам буларнинг барчаси учун ишлатилади. Бу маънода Аллоҳ буюради: فَأَنْبَتْنَا فِيهَا حَبًّا وَعِنَبًا وَقَضْبًا وَزَيْتُونًا وَنَخْلاً وَحَدَائِقَ غُلْبًا وَفَاكِهَةً وَأَبًّا Шу тариқа у ерда экинлар ундирдик. Узумлар, бедалар, зайтунзорлар, хурмозорлар, йирик ва қуюқ дарахтли боғлар, мевалар, ўтлоқлар ундирдик (80/Абаса 27-31).
فَأَنْبَتْنَا بِهِ حَدَائِقَ ذَاتَ بَهْجَةٍ مَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَهَا биз у билан бирор дарахтини ҳам ундиришга қудратингиз етмайдиган гўзал-гўзал боғларни ундирганмиз (27/Намл 60); يُنْبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُونَ وَالنَّخِيلَ وَ اْلأَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرَاتِ Аллоҳ сизлар учун ўша сув билан экин, зайтун, хурмолар, узумлар ва ҳар турли меваларни ундиради (16/Наҳл 11); وَاللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ اْلأَرْض َنَبَاتًا Аллоҳ сизларни ердан бир ўсимликни ундиргандек ундирди (71/Нуҳ 17). дир. дир, (40/Ғофир 67); ушбу оят ҳам шундай: 3/Оли Имрон 37). (23/Муъминун 20). Бу оятда келган бо ҳарфи учундир, маъносини англатади. , деганидир.