ن ك ر

Қабул қилмаслик, ёқтирмаслик маъносини англатувчи إِنْكَار сўзи عِرْفَان нинг зиддидир. Феъл сифатида أَنْكَرْتُ كَذَا ва وَنَكِرْتُ шаклида ишлатилади. Унинг асл маъноси — қалбга у ўйлаб ҳам кўрмаган нарсаларнинг келишидир. Бу эса бир хил жоҳилликдир (билимсизликдир). Аллоҳ буюради: فَلَمَّا رَأَى أَيْدِيَهُمْ لاَ تَصِلُ إِلَيْهِ نَكِرَهُمْ Аммо уларнинг у бузоққа қўл теккизмаётганларини кўргач, улардан ётсиради (11/Ҳуд 70); وَجَاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ Юсуфнинг акалари келиб қолдилар ва унинг олдига киришдилар. У уларни таниди, улар эса уни танимаган эдилар (12/Юсуф 58).
Бу тушунча баъзан фақат тил билан инкор қилиш маъносида ишлатилади. Тил билан инкорнинг сабаби эса қалб билан инкордир. Шу нарса борки, баъзан тил билан инкор қилинган нарса қалбда борлигича мавжуд бўлади. Бу ҳолда киши ёлғон гапирган бўлади. Аллоҳ таолонинг қуйидаги сўзлари шунга ишора қилади: يَعْرِفُونَ نِعْمَةَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا Улар Аллоҳнинг неъматини биладилар, сўнгра эса уни инкор қиладилар, (16/Наҳл 83); أَمْ لَمْ يَعْرِفُوا رَسُولَهُمْ فَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ Ёки пайғамбарларини танимадилар-у, шунинг учун уни инкор қилаяптиларми? (23/Муъминун 69); وَيُرِيكُمْ آَيَاتِهِ فَأَيَّ آَيَاتِ اللَّهِ تُنْكِرُونَ У сизларга Ўз оятларини кўрсатади. Аллоҳнинг қайси оятларини инкор қиласизлар (40/Ғофир 81).
مُنْكَر : соғлом ақллар ёмон деб билган нарсалардир, ёки ақллар унинг яхши ёки ёмонлигини аниқлай олмаган ҳолда, шариат ёмон деб ҳукм қилган ҳар бир ишдир. Қуйидаги оятларда шунга ишора қилинган: اَلْأَمِرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّاهُونَ عَنِ (29/Анкабут 29). (27/Намл 41). сўзини исмнинг маълум қолипларга кириши маъносида ишлатадилар. (67/Мулк 18), яъни: Мени инкор қилиш. (54/Қамар 6). . маъносида ишлатилади.