ن د و
Н-д-в
Овознинг кўтарилиши ва пайдо бўлиши маъносини ташувчи نِدَاء сўзи, баъзан соф маънода овознинг ўзига ҳам نِدَاء деб ном берилади. Аллоҳ таоло қуйидаги оятда шу маъносини назарда тутган: وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثَلِ الَّذِي يَنْعِقُ بِمَا لاَ يَسْمَعُ إِلاَّ دُعَاءً وَنِدَاءً Куфр келтирганларнинг мисоли, худди чақириқ ёки бақириқдан бошқа нарсани эшитмай ҳайқираётган кишининг ҳолатига ўхшайди; (2/Бақара 171), яъни: Бу кофирлар, сўз ташиган маънодан узоқ ҳолда, соф маънода бир овоз эшитганликларини биладилар, бошқа нарсани англамайдилар.
Бир маънони ташувчи ва бирор нарсанинг англанишини таъминловчи сўзларга ҳам нидо деб ном берилади. Аллоҳ таоло шу маънода бундай буюради: وَإِذْ نَادَى رَبُّكَ مُوسَى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ Бир вақт Роббинг Мусога нидо қилиб: Ўша золим қавмга бор, деган эди (26/Шуъаро 10).
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاَةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا Намозга чақирганингизда, уни масхара ва ўйин-кулги мавзусига айлантирадилар (5/Моида 58); бу оят ҳам худди шу маънодадир: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ Эй иймон келтирганлар! Жума куни намоз учун чақирилган вақтда, (62/Жумуъа 9).
Шариатда намозга чақириш, унинг учун белгиланган сўзлар билан (азон билан) амалга оширилади.
Аллоҳ таолонинг сўзи: أُولَئِكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ Гўё улар узоқ бир макондан чақирилмоқдалар (лекин эшитмайдилар) (41/Фуссилат 44). Бу оятда иймон келтирмайдиганлар учун нидо тушунчасининг ишлатилиши, уларнинг ҳақдан узоқ эканликларига эътибор қаратиш учундир.
Қуйидаги оятлар ҳам шу мавзуни баён қилмоқда: وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ (50/Қоф 41); (27/Намл 8). (19/Марям 3) оятида келган тушунчаси билан Аллоҳ таолога ишора қилган. Чунки у, гуноҳлари ва ёмон амаллари сабабли, ўзини Ундан узоқ деб ўйлаган эди. Бу, Унинг азобидан қўрққан ҳар бир кишининг табиий ҳолатидир. (3/Оли Имрон 193). 435. Яъни, мунодийнинг/жарчининг овози каби пайдо бўлганида. ) дейилган. , ибораси ҳам шу ўзакдандир, деганидир. ибораси эса, биз биладиган камситиш, ҳақорат сўзларидир.
Бир маънони ташувчи ва бирор нарсанинг англанишини таъминловчи сўзларга ҳам нидо деб ном берилади. Аллоҳ таоло шу маънода бундай буюради: وَإِذْ نَادَى رَبُّكَ مُوسَى أَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ Бир вақт Роббинг Мусога нидо қилиб: Ўша золим қавмга бор, деган эди (26/Шуъаро 10).
وَإِذَا نَادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاَةِ اتَّخَذُوهَا هُزُوًا وَلَعِبًا Намозга чақирганингизда, уни масхара ва ўйин-кулги мавзусига айлантирадилар (5/Моида 58); бу оят ҳам худди шу маънодадир: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِذَا نُودِيَ لِلصَّلاَةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ Эй иймон келтирганлар! Жума куни намоз учун чақирилган вақтда, (62/Жумуъа 9).
Шариатда намозга чақириш, унинг учун белгиланган сўзлар билан (азон билан) амалга оширилади.
Аллоҳ таолонинг сўзи: أُولَئِكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَكَانٍ بَعِيدٍ Гўё улар узоқ бир макондан чақирилмоқдалар (лекин эшитмайдилар) (41/Фуссилат 44). Бу оятда иймон келтирмайдиганлар учун нидо тушунчасининг ишлатилиши, уларнинг ҳақдан узоқ эканликларига эътибор қаратиш учундир.
Қуйидаги оятлар ҳам шу мавзуни баён қилмоқда: وَاسْتَمِعْ يَوْمَ يُنَادِ (50/Қоф 41); (27/Намл 8). (19/Марям 3) оятида келган тушунчаси билан Аллоҳ таолога ишора қилган. Чунки у, гуноҳлари ва ёмон амаллари сабабли, ўзини Ундан узоқ деб ўйлаган эди. Бу, Унинг азобидан қўрққан ҳар бир кишининг табиий ҳолатидир. (3/Оли Имрон 193). 435. Яъни, мунодийнинг/жарчининг овози каби пайдо бўлганида. ) дейилган. , ибораси ҳам шу ўзакдандир, деганидир. ибораси эса, биз биладиган камситиш, ҳақорат сўзларидир.