ن خ ل
Н-х-л
نَخْل (хурмо дарахти): маълумдир. Бу сўз ҳам бирлик, ҳам кўплик учун ишлатилади. Аллоҳ буюради: تَنْزِعُ النَّاسَ كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ (У бўрон) одамларни худди қўпорилган хурмо таналаридек суғуриб кетар эди (54/Қамар 20); كَأَنَّهُمْ أَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍ ўша қавмни ичи бўш хурмо ходаларидек (69/Ҳаққо 7); وَزُرُوعٍ وَنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيمٌ Экинзорлар ва новдалари юмшоқ хурмолар орасида, (26/Шуъаро 148); وَالنَّخْلَ بَاسِقَاتٍ لَهَا طَلْعٌ نَضِيدٌ Мевалари бирин-устин тизилган узун бўйли хурмо дарахтларини ўстирдик (50/Қоф 10).
Бу сўзнинг кўплиги эса نَخيِل шаклида келади. Аллоҳ буюради: وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَاْلأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا Хурмо ва узум дарахтларининг меваларидан эса ҳам маст қилувчи ичкилик, ҳам гўзал ризқ оласизлар (16/Наҳл 67).
نَخْل эса, унни элакдан ўтказишдир. Бунга яқин маънода اِنْتَخَلْتُ الشَّيْءَ дейилади, бу — бирор нарсани саралаш ва унинг яхшисини танлашдир.
Бу сўзнинг кўплиги эса نَخيِل шаклида келади. Аллоҳ буюради: وَمِنْ ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَاْلأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَرًا وَرِزْقًا حَسَنًا Хурмо ва узум дарахтларининг меваларидан эса ҳам маст қилувчи ичкилик, ҳам гўзал ризқ оласизлар (16/Наҳл 67).
نَخْل эса, унни элакдан ўтказишдир. Бунга яқин маънода اِنْتَخَلْتُ الشَّيْءَ дейилади, бу — бирор нарсани саралаш ва унинг яхшисини танлашдир.

