ع ض و
У-з-в
“جَعَلُوا الْقُرْآَنَ عِضِينَ ” (15/Ҳижр 91); яъни Қуръонни бўлак-бўлакларга ажратдилар. Улар (мушриклар): «Қуръон — сеҳрдир», «Аввалгилар тўқиб чиқарган сўзлардир» ва Қуръон ҳақида шунга ўхшаш нарсаларни айтдилар.
Баъзиларга кўра, عِضِينَ сўзининг маъноси; وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ : Сизлар Китобнинг ҳаммасига иймон келтирасизлар (3/Оли Имрон 119) оятининг аксича, ушбу оятда баён этилгандир: أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ : Сизлар китобнинг бир қисмига ишониб, бир қисмига куфр келтирасизларми? (2/Бақара 85).
عِضُون сўзи عِضَة ’нинг кўплигидир. Худди ثُبَة ва ظُبَة сўзларининг кўплиги бўлган ثِبُون ва ظِبُون каби. عُضْو ва عِضْو ҳам шу ўзакдандир. تَعْضِيَة : аъзоларни бўлак-бўлакларга ажратишдир. وَقَدْ عَضَّيْتُهُ : унинг аъзоларини бўлак-бўлак қилдим. Кисоийга кўра, бу сўз عُضْو ёки бир дарахт номи бўлган عِضَه ўзагидан келиб чиқади.
Бир лаҳжада عِضَة сўзининг асли عِضَهَة ’дир. Зеро улар [кичрайтирганда] عُضَيْهَة дейдилар. Бошқа бир лаҳжада эса унинг асли عِضْوَة ’дир. Чунки улар [иккиликда] عِضَوَانِ дейдилар.
Ривоятда ҳам шундай келади: لاَ تَعْضِيَةَ فِي الْمِيرَاثِ : Меросда бўлиниш йўқдир; яъни, бир қиличнинг икки бўлакка ажратилиши ва шунга ўхшаш нарсалар каби, бўлинган тақдирда меросхўрлар зарар кўрадиган нарсалар бўлинмайди.
Баъзиларга кўра, عِضِينَ сўзининг маъноси; وَتُؤْمِنُونَ بِالْكِتَابِ كُلِّهِ : Сизлар Китобнинг ҳаммасига иймон келтирасизлар (3/Оли Имрон 119) оятининг аксича, ушбу оятда баён этилгандир: أَفَتُؤْمِنُونَ بِبَعْضِ الْكِتَابِ وَتَكْفُرُونَ بِبَعْضٍ : Сизлар китобнинг бир қисмига ишониб, бир қисмига куфр келтирасизларми? (2/Бақара 85).
عِضُون сўзи عِضَة ’нинг кўплигидир. Худди ثُبَة ва ظُبَة сўзларининг кўплиги бўлган ثِبُون ва ظِبُون каби. عُضْو ва عِضْو ҳам шу ўзакдандир. تَعْضِيَة : аъзоларни бўлак-бўлакларга ажратишдир. وَقَدْ عَضَّيْتُهُ : унинг аъзоларини бўлак-бўлак қилдим. Кисоийга кўра, бу сўз عُضْو ёки бир дарахт номи бўлган عِضَه ўзагидан келиб чиқади.
Бир лаҳжада عِضَة сўзининг асли عِضَهَة ’дир. Зеро улар [кичрайтирганда] عُضَيْهَة дейдилар. Бошқа бир лаҳжада эса унинг асли عِضْوَة ’дир. Чунки улар [иккиликда] عِضَوَانِ дейдилар.
Ривоятда ҳам шундай келади: لاَ تَعْضِيَةَ فِي الْمِيرَاثِ : Меросда бўлиниш йўқдир; яъни, бир қиличнинг икки бўлакка ажратилиши ва шунга ўхшаш нарсалар каби, бўлинган тақдирда меросхўрлар зарар кўрадиган нарсалар бўлинмайди.

