ع ق ب

عَقِب : Оёқнинг орқа қисми. Баъзилар эса عَقْب деб талаффуз қилади. Кўплиги أَعْقَاب шаклида келади. Қуйидагича ривоят қилинади: وَيْلٌ لِْلأَعْقَابِ مِنَ النَّارِ : Товонларнинг дўзахдаги ҳолига вой!
عَقِب сўзи истиора йўли билан фарзандга ва фарзанднинг фарзандига дейилади. Аллоҳ буюради: وَجَعَلَهَا كَلِمَةً بَاقِيَةً فِي عَقِبِهِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ : Бу сўзни ортидан/зурриётидан келувчиларга боқий қоладиган мерос сифатида қолдирдики, (унинг динига) қайтсинлар (43/Зухруф 28).
عَقِبُ الشَّهْرِ (ой охири) ибораси арабларнинг қуйидаги сўзидан келади: جَاءَ فِي عَقِبِ الشَّهْرِ : Ой охирида келди. Ой тугашига оз вақт қолганда эса جَاءَ فِي عُقْبِ الشَّهْرِ дейилади.
رَجَعَ عَلَى عَقِبِهِ : Орқага қайтди. اِنْقَلَبَ عَلَى عَقِبَيْهِ сўзи қуйидагиларга ўхшайди: رَجَعَ عَلَى حَافِرَتِهِ : Товони узра/илк ҳолига қайтди; فَارْتَدَّا عَلَى آَثَارِهِمَا قَصَصًا : Дарҳол излари узра орқаларига қайтдилар (18/Каҳф 64); رَجَعَ عَوْدُهُ عَلَى بَدْئِهِ : Келган жойига қайтиб кетди.
وَنُرَدُّ عَلَى أَعْقَابِنَا بَعْدَ إِذْ هَدَانَا اللَّهُ : Аллоҳ бизни тўғри йўлга ҳидоят қилганидан кейин ортимизга қайтариламизми? (6/Анъом 71); انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ : Сиз орқага қайтасизларми? (3/Оли Имрон 144); وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا : (23/Муъминун 66). : (28/Қосос 83). (3/Оли Имрон 21). : : (22/Ҳаж 60). 325- . (9/Тавба 77). Шоир эса қуйидагича айтади: -326 326- .