خ ب ر

خُبْر : Хабар орқали билиб олиниши мумкин бўлган нарсаларни билишдир. Бу феъл خَبَرْتُهُ خَبْرًا خُبْرَةً ва أخْبَرْتُ шаклида ишлатилади ва хабардан билиб олганимни унга билдирдим деганидир. Бунинг билан бирга خِبْرَة бир ишнинг ички моҳиятини билишдир дейдиганлар ҳам бор. خُبَار ва خَبْرَاء юмшоқ ер деганидир. Бу, баъзан ичида бир қанча дарахтлар бўлган ер учун ҳам ишлатилади. مُخَابَرة эса, خُبَار деб таърифланган ерга маълум бир нарсани экишдир. خَبِِير эса, бундай тупроқларда омоч билан ер ҳайдовчи кишидир. خَِبْر ҳам катта озиқ-овқат омбори деганидир, урғочи туя ҳам шу жиҳатдан унга ўхшатилиб خُِبْر деб номланган.
Аллоҳ таолонинг: وَاللّهُ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ Аллоҳ сизнинг қилаётган ишларингиздан хабар олгувчидир (3/Оли Имрон 153) сўзидаги خَبِير сўзи эса, амалларимиз қандай ҳолатда эканини билгувчидир маъносини англатади. Яъни сизнинг ишларингизнинг ички моҳиятини билгувчидир, деб ҳам айтилган. Бу ердаги خَبِير нинг маъноси مُخْبِر хабар берувчи маъносида экани ҳам айтилган. Худди: فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ У сизга қилган амалларингизнинг ички моҳиятини билдиради (5/Моида 105) сўзидаги каби. Аллоҳ таоло шу маънода: وَنَبْلُوَ أخْبَارَكُمْ Ва хабарларингизни ҳам имтиҳон қиламиз (47/Муҳаммад 31) деб буюрган. قَدْ نَبَّأنَا اللّهُ مِنْ أخْبَارِكُمْ Дарҳақиқат, Аллоҳ бизларга баъзи хабарларингизни билдирди (9/Тавба 94) сўзида эса, биз хабардор қилинган ҳолатларингиз деганидир.