خ ب ط

خَبْط сўзи бирор нарсага тартибли ёки тартибсиз уришни билдиради. Ҳайвоннинг олд оёқлари билан ерни титкилаши, инсоннинг таёғи билан дарахтга уриши каби. مَخْبُوط учун ҳам خَبْط номи берилади; худди مَضْرُوب учун ضَرْبٌ дейилгани каби. Султоннинг зулми ҳам истиора тарзида шу тушунча орқали ифодаланиб, سُلْطَانٌ خَبوُطٌ дейилади. Яхшиликни куч билан қўлга киритишни исташ ҳам дарахтнинг баргларини куч ишлатиб қоқишга ўхшатилиб, اِخْتِبَاطُ اْلمَعْرُوفِ шаклида ифодаланади. Аллоҳ буюради: يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ Шайтон томонидан чалинган кишилар каби (2/Бақара 275). Бу оятда келган تَخَبُّط сўзи баргларини тўкиш учун дарахтга уриш иборасидан олинган бўлиши мумкин бўлгани каби, яхшиликни исташ маъносини англатувчи اِخْتِبَاط сўзидан ҳам олинган бўлиши мумкин.
Ундан [Расулуллоҳ] ривоят қилинадики: اَللَّهُمَّ إِنِّي أعُوذُ بِكَ أنْ يَتَخَبَّطَنِيَ الشَّيْطَانُ مِنَ اْلَمَسِّ Аллоҳим! Шайтоннинг тегиши билан мени эгаллаб олишидан Сендан паноҳ тилайман деб дуо қиларди.