خ س ف

خُْسُوف Ой тутилиши, كُسُوف эса, Қуёш тутилишидир. Баъзилар эса, خُْسُوف ҳар иккиси учун ҳам ишлатилади ва уларнинг нурининг бир қисми йўқолишини англатади, كُسُوف эса, нурлари бутунлай кетишидир, дейишади. Яна шу маънода: خَسَفَهُ اللهُ وَخَسَفَ هُوَ Аллоҳ уни ерга ботирди ва у ўзи ерга ботди, дейилади. Аллоҳ буюради: فَخَسَفْنَا بِهِ وَبِدَارِهِ اْلأرْضَ Ниҳоят Биз уни ҳам, жойларини ҳам ер тагига киритдик (28/Қосос 81); لَوْلاَ أَنْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا Агар Аллоҳ бизга лутф қилмаганида, бизни ҳам ер тагига ботирарди (28/Қосос 82).
Ҳадисда эса: ( إِنَّ الشَّمْسَ وَاْلقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ Қуёш ва Ой Аллоҳнинг оятларидан икки оятдир; бирор кишининг ўлими ёки ҳаёти сабабли тутилмайдилар дейилади.
Қорачиғи йўқолган кўзга خَاِسفَة дейилади, бу Ой тутилди сўзидан олингандир. Суви қуриб қолган қудуққа بِئْرٌ مَخْسُوفَةٌ дейилади, бу эса Аллоҳ Ойнинг нурини ўчирди иборасидан олингандир. Ой тутилишида унга тааллуқли бир مَهَانَةٌ шараф пастлиги тасаввур қилингани учун баъзан خَسْف сўзи истиора йўли билан ذُلّ зиллат учун ишлатилган. Шу маънода: تَحَمَّلَ فُلاَنٌ خَسْفًا Фалончи бир қадрсизлик/зиллатни ўз зиммасига олди, дейилади.