أ ن ف
А-н-ф
أَنْف , маълум бир аъзо бўлган бурун деганидир. Лекин ҳар нарсанинг учки томони ва энг юқори қисмига ҳам энф/бурун деб ном берилади. Шунинг учун أَنْفُ اْلجَبَلِ тоғнинг бурни ва أَنْفُ اللِّحْيَةِ соқолнинг бурни дейилган. Ҳамият, ғазаб, иззат ва зиллат ҳам бурун билан боғланган. Шу маънода шоир шундай дейди:
31- إِذَا غَضِبَتْ تِلْكَ اْلأُنُوفُ لََمْ أُرْضِهَا
وَلَمْ أَطْلُبِ اْلعُتْبَى وَلَكِنْ أَزِيدُهَا
31- Бу бурунлар ғазабланса, уларни рози қила олмасман,
Утбо/розилик ҳам тиламасман, балки уни фақат зиёда қиламан.
شَمَخَ فُلاَنٌ بِأَنْفِهِ Фалончи бурнини кўтарди ибораси ўзини катта олган киши ҳақида, تَرِبَ أَنْفُهُ الذَّلِيلُ ибораси эса заиф инсон ҳақида ишлатилади.
أَنِفَ فُلاَنٌ مِنْ كَذَا ибораси бирор ишдан бош тортиш маъносини англатади. أَنَفْتُهُ унинг бурнига урдим деганидир. Ҳатто أَنِفَةُ ҳам ҳамиятдир, дейилган. اِسْتَأْنَفْتُ الشَّيْءَ ибораси эса унинг бурнидан тутдим деганидирки, бу бошидан бошлашни ифодалайди.
Аллоҳ таолонинг مَاذا قَالَ آنِفاً Ҳозиргина нима деди? (47/Муҳаммад 16) сўзидаги آنِفاً бошланиш [ҳозирги ёки яқин ўтган замон] маъносидадир.
31- إِذَا غَضِبَتْ تِلْكَ اْلأُنُوفُ لََمْ أُرْضِهَا
وَلَمْ أَطْلُبِ اْلعُتْبَى وَلَكِنْ أَزِيدُهَا
31- Бу бурунлар ғазабланса, уларни рози қила олмасман,
Утбо/розилик ҳам тиламасман, балки уни фақат зиёда қиламан.
شَمَخَ فُلاَنٌ بِأَنْفِهِ Фалончи бурнини кўтарди ибораси ўзини катта олган киши ҳақида, تَرِبَ أَنْفُهُ الذَّلِيلُ ибораси эса заиф инсон ҳақида ишлатилади.
أَنِفَ فُلاَنٌ مِنْ كَذَا ибораси бирор ишдан бош тортиш маъносини англатади. أَنَفْتُهُ унинг бурнига урдим деганидир. Ҳатто أَنِفَةُ ҳам ҳамиятдир, дейилган. اِسْتَأْنَفْتُ الشَّيْءَ ибораси эса унинг бурнидан тутдим деганидирки, бу бошидан бошлашни ифодалайди.
Аллоҳ таолонинг مَاذا قَالَ آنِفاً Ҳозиргина нима деди? (47/Муҳаммад 16) сўзидаги آنِفاً бошланиш [ҳозирги ёки яқин ўтган замон] маъносидадир.

