أ ي د

Аллоҳ таоло: أَيَّدْتُّكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ Сени Руҳ ул-Қудус билан қўлладик (5/Моида 110) деб буюргандир; оятда келган أَيَّدْتُّك , катта куч маъносидаги أَيْدُ масдаридан ясалган فَعَلْتُ қолипидадир.
Яна Аллоҳ буюради: وَاللّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشَاءُ Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишини нусрати билан қўллайди (3/Оли Имрон 13); яъни: уни қувватлантиришни зиёда қилади. إِدْتُهُ أَئِيدُهُ أَيْدًا феъли худди بِعْتُهُ أَبِيعُهُ بَيْعًا феъли кабидир. أَيَّدْتُهُ феъли эса, унинг таксир (кўпайтириш) қолипидир. Аллоҳ буюради: وَالسَّمَاء بَنَيْنَاهَا بِأَيْدٍ Осмонни Биз қудрат қўлларимиз билан бино қилдик (51/Зориёт 47). Кучли-қувватли бўлиш маъносида لَهُ أَيْدٍ ҳам дейилади. Шу жиҳатдан катта ишга ҳам مُؤَيَّد номи берилган.
إِيَادُ الشَّيْءِ бирор нарсани муҳофаза қилувчига айтилади. Юқорида келтирилган оят бир қироатга кўра أأْْيَدْتُكَ шаклида ўқилган, бу эса ўша модданинг أَفْعَلْتُ қолипидир.
аз-Зажжож раҳимаҳуллоҳ шундай дейди: Бу иборанинг فَاعَلْتُ қолипидан бўлиши ҳам мумкин, худди عَاوَنْتُ каби. Аллоҳ таолонинг: وَلاَ يَؤُودُهُ حِفْظُهُمَا Уларни муҳофаза қилиш Унга оғир келмайди (2/Бақара 255) сўзи эса; Унга оғирлик қилмайди, деганидир. Бунинг асли эса, أَوْد сўзидан олингандир. آدَ يَؤُودُ أَوْدًا وَإِيَادًا феъли бирор ишнинг оғир келишини ифодалашда ишлатилади. Худди قَالَ يَقُولُ قَوْلاً каби. Киши ўз ҳолини ҳикоя қилаётганда, дейди, худди дегани каби. феълининг ҳақиқий маъноси, оғирлигидан юришида белини букди, деганидир.