ر ز ق
Р-з-қ
رَزْق : Баъзан дунё ёки охиратдаги ато; баъзан насиба/улуш; баъзан эса меъдага етиб борадиган ва у билан озиқланиладиган нарса маъносини англатади. أَعْطَى السُّلْطَانُ رِزْقَ الْجُنْدِ : Султон аскарнинг маошини берди; رُزِقْتُ عِلْمًا . Менга илм берилди, дейилади. Аллоҳ буюради: وَأَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ : Бирингизга ўлим келмасидан илгари, Биз сизга берган ризқдан садақа қилинглар (63/Мунофиқун 10); яъни мол, мансаб ва илмдан.
Қуйидаги оятлар ҳам шу маънодадир: وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ : Уларга берган ризқдан инфоқ қиладилар (2/Бақара 3); كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ : Сизга ризқ қилиб берганларимизнинг покизаларидан енглар (2/Бақара 172); وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ : Ризқингизни, ёлғонга чиқаришингиздан иборат қилиб оляпсизми? (56/Воқеа 82). Яъни неъматдан улушингизни, ёлғон гапиришга уринишдан иборат қилиб оляпсизми?
وَفِي السَّمَاء رِزْقُكُمْ : Осмонда ризқингиз бор (51/Зориёт 22). Баъзиларга кўра, бу оятдан мурод — тирик жонзотлар у билан ҳаёт топадиган ёмғирдир. Унинг худди қуйидаги оят кабидир, дейилган: وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاء مَاءً بِقَدَرٍ : Осмондан белгили миқдорда сув туширдик (23/Муъминун 18). Баъзиларга кўра эса, бу оят насиба қадар билан белгиланишига ишорадир.
فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ : Ундан сизга бир келтирсин * (50/Қоф 10-11). Баъзиларга кўра, бу оятда келган сўзидан озуқа кўзда тутилган. Шунингдек, сўз юритилаётган сўзни ейиладиган, ичиладиган ва ишлатиладиган нарсалар каби умумий маънога йўйилиши ҳам мумкин. Зеро, буларнинг барчаси тупроқдан чиқади. Аллоҳ таоло буни ҳам осмондан туширган ёмғири орқали амалга оширади. : (51/Зориёт 58). Бу оятдаги ризқ умумий маънодадир. : (15/Ҳижр 20); яъни ризқларини беришда сабабчи бўла олмайдиган ва бунда ҳеч қандай вазифангиз бўлмаган кимсаларга.
Қуйидаги оятлар ҳам шу маънодадир: وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنْفِقُونَ : Уларга берган ризқдан инфоқ қиладилар (2/Бақара 3); كُلُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ : Сизга ризқ қилиб берганларимизнинг покизаларидан енглар (2/Бақара 172); وَتَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ : Ризқингизни, ёлғонга чиқаришингиздан иборат қилиб оляпсизми? (56/Воқеа 82). Яъни неъматдан улушингизни, ёлғон гапиришга уринишдан иборат қилиб оляпсизми?
وَفِي السَّمَاء رِزْقُكُمْ : Осмонда ризқингиз бор (51/Зориёт 22). Баъзиларга кўра, бу оятдан мурод — тирик жонзотлар у билан ҳаёт топадиган ёмғирдир. Унинг худди қуйидаги оят кабидир, дейилган: وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاء مَاءً بِقَدَرٍ : Осмондан белгили миқдорда сув туширдик (23/Муъминун 18). Баъзиларга кўра эса, бу оят насиба қадар билан белгиланишига ишорадир.
فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ : Ундан сизга бир келтирсин * (50/Қоф 10-11). Баъзиларга кўра, бу оятда келган сўзидан озуқа кўзда тутилган. Шунингдек, сўз юритилаётган сўзни ейиладиган, ичиладиган ва ишлатиладиган нарсалар каби умумий маънога йўйилиши ҳам мумкин. Зеро, буларнинг барчаси тупроқдан чиқади. Аллоҳ таоло буни ҳам осмондан туширган ёмғири орқали амалга оширади. : (51/Зориёт 58). Бу оятдаги ризқ умумий маънодадир. : (15/Ҳижр 20); яъни ризқларини беришда сабабчи бўла олмайдиган ва бунда ҳеч қандай вазифангиз бўлмаган кимсаларга.