ر س ل
Р-с-л
رَسْل : Асл маъноси — оҳиста, шошмасдан юришдир. نَاقَةٌ رَسْلَةٌ : Бемалол юрадиган туя. إِبِلٌ مَرَاسِيلُ : Юмшоқ/бемалол чопадиган туялар. اَلرَّسُولُ الْمُنْبَعِثُ /Юборилган элчи сўзи шу маънодан келиб чиққан. Баъзан бу сўзнинг “рифқ/юмшоқлик” маъноси эътиборга олиниб, кимгадир оҳиста ва шошмай ҳаракат қилиши буюрилганда; عَلَى رِسْلِكَ дейилади. Баъзан эса унинг “юборилган” маъноси эътиборга олиниб, ундан رَسُول сўзи ясалади. رَسُول баъзан ташиб бориладиган сўз маъносида ҳам ишлатилади. Бу маънода шоир шундай дейди:
أَلاَ أَبْلِغْ أَبَا حَفْصٍ رَسُولاً -188
188- Огоҳ бўл! Абу Ҳафсга бир мактуб етказ.
Баъзан эса сўз ва хабарнинг ташувчиси маъносида ишлатилади. رَسُول /Элчи сўзи ҳам бирлик, ҳам кўплик маъноларида келади. Бирлик маъносида Аллоҳ буюради: لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ : Ҳақиқатан, сизларга ўз орангиздан бир Расул келгандир (9/Тавба 128). Кўплик маъносида эса шундай буюради: فَقُولا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ : Айтинглар: “Биз оламлар Роббисининг элчисимиз” (26/Шуъаро 16).
Шоир шундай дейди:
أَلِكْنِي إليْهَا وخَيْرُ الرَّسُو لِ أَعْلَمُهم بنَوِاحِي الخَبَرْ -189
189- Мендан унга хабар етказ; элчиларнинг энг яхшиси;
Сўзни ҳар жиҳатдан энг яхши билгувчидир.
رَسُول сўзининг кўплиги رُسُل шаклида келади. رُسُلُ اللهِ /Аллоҳнинг Расуллари сўзидан баъзан фаришталар, баъзан эса пайғамбарлар кўзда тутилади. Қуйидаги оятларда фаришта кўзда тутилган: (29/Анкабут 31); (43/Зухруф 80). : (6/Анъом 48) оятидаги сўзи Аллоҳнинг ҳам фаришталардан, ҳам инсонлардан бўлган элчилари маъносини англатади. деб номланганлар. Худди ал-Муҳаллаб ва унинг болалари ал-Маҳолиба деб номланганидек. сўзи ҳам инсонлар учун, ҳам ёқадиган ва ёқмайдиган нарсалар учун ишлатилади. Бу баъзан (ихтиёрга боғлиқ бўлмаган ҳолда) билан бўлади. Шамол ва ёмғирнинг юборилиши каби: (6/Анъом 6). Баъзан эса танлаш қобилиятига эга бўлганларнинг юборилиши билан бўлади. Элчиларни жўнатиш каби: (6/Анъом 61); (26/Шуъаро 53). Баъзан эса бу (19/Марям 83). (35/Фотир 2).
أَلاَ أَبْلِغْ أَبَا حَفْصٍ رَسُولاً -188
188- Огоҳ бўл! Абу Ҳафсга бир мактуб етказ.
Баъзан эса сўз ва хабарнинг ташувчиси маъносида ишлатилади. رَسُول /Элчи сўзи ҳам бирлик, ҳам кўплик маъноларида келади. Бирлик маъносида Аллоҳ буюради: لَقَدْ جَاءكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ : Ҳақиқатан, сизларга ўз орангиздан бир Расул келгандир (9/Тавба 128). Кўплик маъносида эса шундай буюради: فَقُولا إِنَّا رَسُولُ رَبِّ الْعَالَمِينَ : Айтинглар: “Биз оламлар Роббисининг элчисимиз” (26/Шуъаро 16).
Шоир шундай дейди:
أَلِكْنِي إليْهَا وخَيْرُ الرَّسُو لِ أَعْلَمُهم بنَوِاحِي الخَبَرْ -189
189- Мендан унга хабар етказ; элчиларнинг энг яхшиси;
Сўзни ҳар жиҳатдан энг яхши билгувчидир.
رَسُول сўзининг кўплиги رُسُل шаклида келади. رُسُلُ اللهِ /Аллоҳнинг Расуллари сўзидан баъзан фаришталар, баъзан эса пайғамбарлар кўзда тутилади. Қуйидаги оятларда фаришта кўзда тутилган: (29/Анкабут 31); (43/Зухруф 80). : (6/Анъом 48) оятидаги сўзи Аллоҳнинг ҳам фаришталардан, ҳам инсонлардан бўлган элчилари маъносини англатади. деб номланганлар. Худди ал-Муҳаллаб ва унинг болалари ал-Маҳолиба деб номланганидек. сўзи ҳам инсонлар учун, ҳам ёқадиган ва ёқмайдиган нарсалар учун ишлатилади. Бу баъзан (ихтиёрга боғлиқ бўлмаган ҳолда) билан бўлади. Шамол ва ёмғирнинг юборилиши каби: (6/Анъом 6). Баъзан эса танлаш қобилиятига эга бўлганларнинг юборилиши билан бўлади. Элчиларни жўнатиш каби: (6/Анъом 61); (26/Шуъаро 53). Баъзан эса бу (19/Марям 83). (35/Фотир 2).