ش ج ر

شَجَر : Танаси бўлган ўсимликка айтилади. شَجَرَة /бир дарахт, شَجَر /дарахтлар дейилади; худди ثَمَرَة /бир мева, ثَمَر /мевалар каби. Аллоҳ буюради: لَقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ : Аллоҳ ўша дарахт остида сизга байъат қилаётган мўминлардан рози бўлди (48/Фатҳ 18); أَأَنْتُمْ أَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَا أَمْ نَحْنُ الْمُنْشِؤُونَ : Ёққан оловингизнинг дарахтини сизлар пайдо қилдингизми ёки пайдо қилувчи Бизми? (56/Воқеа 72); وَالنَّجْمُ وَالشَّجَرُ يَسْجُدَانِ : Ўт-ўлан ва дарахтлар сажда қиладилар (55/Ар-Роҳман 6); لآَكِلُونَ مِنْ شَجَرٍ مِنْ زَقُّومٍ : Албатта, заққум дарахтидан егувчилардир (56/Воқеа 52); إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ : Заққум дарахти (44/Духон 43).
وَادٍ شَجِيرٌ : Дарахти кўп бўлган водий. هَذَا الْوَادِي أَشْجَرُ مِنْ ذَلِكَ : Бу водий бошқасидан кўра дарахтлироқдир. شِجَار, مُشَاجَرَة ва تَشَاجُر сўзлари тортишув маъносидадир. Аллоҳ буюради: فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّىَ يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لاَ يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا : Йўқ! Роббингга қасам бўлсинки, улар ўз ораларида тортишган нарсаларда сизни ҳакам қилиб, сиз чиқарган ҳукм борасида нафсларида ҳеч бир танглик сезмай, бутунлай таслим бўлмагунларича, ҳаргиз мўмин бўла олмайдилар (4/Нисо 65). شَجَرَنِى عَنْهُ : Мени ундан шижор/таёқ билан қайтарди.
Ҳадисда шундай марҳамат қилинган: “ فَإِنِ اشْتَجَرُوا فَالسُّلْطَانُ وَلِيُّ مَنْ لاَ وَلِيَّ لَهُ : Агар ихтилоф қилсалар, султон валийси йўқ кишининг валийсидир.” شِجَار , тахтиравон тахтасидир. مِشْجَر , устига кийим ташланадиган ёғочдир. شَجَرَهُ بِالُّرمْحِ : Унга найза санчди. Бу эса кишининг бошқа бировга найзасини санчиб, ўша ерда қолдиришидир.