ش ر ق

شَرَقَتِ الشَّمْسُ شُرُوقاً : Қуёш чиқди. لاَ أَفْعَلُ ذَلِكَ مَا ذَرَّ شَارِقٌ : Қуёш чиқиб турар экан, бу ишни қилмайман, дейилади. أَشْرَقَتِ الشَّمْسُ : Қуёш нур сочди: إِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهُ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالاَشْرَاقِ : Биз тоғларни унинг измига бўйсундириб қўйган эдик, улар оқшом ва ишроқ вақти (тонг отиши) у билан бирга тасбеҳ айтардилар (38/Сод 18).
مَشْرِق ва مَغْرِب бирликда келганда шарқ ва ғарб томонларига; иккилик шаклида келганда эса қиш ва ёзнинг чиқиш ва ботиш жойларига ишора қилади. Кўплик шаклида келганда эса бу ҳар бир куннинг ёхуд ҳар бир фаслнинг чиқиш ва ботишларига қараб бўлади.
Аллоҳ буюради: رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ : У, машриқнинг ҳам, мағрибнинг ҳам Роббисидир (26/Шуъаро 28); رَبُّ الْمَشْرِقَيْنِ وَرَبُّ الْمَغْرِبَيْنِ : У, икки машриқнинг ва икки мағрибнинг Роббисидир (55/Ар-Роҳман 17); فَلاَ أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشَارِقِ وَالْمَغَارِبِ : Машриқлар ва мағрибларнинг Роббисига қасам ичаман (70/Маъориж 40). إِذِ انْتَبَذَتْ مِنْ أَهْلِهَا مَكَانًا شَرْقِيًّا : Шарқ томондаги бир жойга чекилган эди (19/Марям 16); яъни шарқ томондан.
مَشْرَقَة : Шарқ томондан кўринадиган жой. شَرَّقْتُ اللَّحْمَ : Гўштни қуёш остига ёйдим. مُشَرَّق : Қуёш чиқаётганда ҳайит намози ўқиладиган намозгоҳ. شَرَقَتِ الشَّمْسُ : Қуёш ботишга яқин сарғайди. Қуйидаги иборалар ҳам шу маънодан келиб чиққан: أَحْمَرُ شَرِقٌ : Тўқ қизил. أَشْرَقَ الثَّوْبَ بِالصِّبْغِ : Кийимни қизилга бўяди. لَحْمٌ شَرِقٌ : Ёғсиз қизил гўшт.