أ ن س

إِنْس сўзи جِنّ сўзининг зид маънолисидир. أُنْس эса нафратнинг зиддидир. إِنْسِيُّ ва إِنْس инсоният турига мансуб бўлган деганидир. Бу сўз кўп унсият кўрсатадиган ва ўзига кўп унсият қилинадиган киши ҳақида ишлатилади. Шу боис минилувчи ҳайвоннинг чавандозга яқин томонига إِنْسِيُّ الدَّابَّةِ дейилади. Худди шунингдек, ўқнинг, ўқ отувчига қараган томонига ҳам إِنْسِيُّ اْلقَوْسِ деб ном берилади.
Ҳар нарсанинг إِنْسِيّ бўлгани — инсонга мос келадиганидир. Ваҳший эса унинг бу томонига қарама-қарши турган қисмининг номидир.
إِنْس сўзининг кўплиги أَنَاسِيّ шаклидадир. Аллоҳ буюради: وَأَنَاسِيَّ كَثِيراً Кўплаб инсонлар (25/Фурқон 49).
Инсоннинг нафсига اِبْنُ إِنْسِكَ дейилган. Аллоҳ таолонинг: فَإِنْ آنَسْتُم مِنْهُمْ رُشْداً Агар уларда (етимларда) бир етукликни сезсангиз (4/Нисо 6) сўзида келган آنَسْتُمْ مِنْهُمْ уларда бир унсият кўрсангиз, деганидир. آنَسْتُ نَاراً Бир оловни кўриб қолдим (20/Тоҳо 10) оятидаги آنَسْتُ сўзи ҳам шунга ўхшашдир. لاَ تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا ўз уйларингиздан бошқа уйларга илиқ бир кутиб олишни кўрмай кирманглар (24/Нур 27) оятидаги تَسْتَأْنِسُوا агар илиқ бир кутиб олиш топсангиз, деганидир.
إِنْسَان [инсон]: Дейиладики: инсон, унинг насли бир-бири билан ҳамжиҳат яқинлашмасдан тирик қола олмайдиган тарзда яратилгани учун бу номни олган. Шу жиҳатдан, дейилган. Яъни: инсон зоти бир-бирига суянмасдан яшай олмайди ва ҳаёти учун зарур бўлган барча шароитни ўзи ярата олмайди. , деганлар ҳам бор.