د و ر

دَار : Атрофида девор бўлиши жиҳатидан уйга айтилади. Баъзилар دَارَة деб талаффуз қилади. Кўплиги دِيَار шаклида келади. Шаҳарга, минтақага ва дунёга ҳам دَار дейилади. اَلدَّارُ الدُّنْيَا, اَلدَّارُ اْلآَخِرَةُ сўзлари, аввалги ва охирги яратилишда бориладиган ҳар икки жойга ишорадир. Аллоҳ буюради: لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ : Роббилари ҳузурида омонлик диёри уларникидир (6/Анъом 127); яъни жаннат уларникидир.
وَأَحَلُّوا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِ : Қавмларини ҳалокат диёрига қўндирдилар (14/Иброҳим 28); яъни жаҳаннамга қўндирдилар. قُلْ إِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الآَخِرَةُ : Айт; агар охират диёри холис сизники бўлса (2/Бақара 94); أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ أُلُوفٌ حَذَرَ الْمَوْتِ : Ана, минглаб киши бўла туриб, ўлим қўрқувидан юртларидан чиққанларни кўрмадингми? (2/Бақара 243); وَقَدْ أُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا : Биз юртларимиздан чиқарилдик (2/Бақара 246); سَأُرِيكُمْ دَارَ الْفَاسِقِينَ : Сизларга фосиқларнинг диёрини кўрсатаман (7/Аъроф 145); яъни жаҳаннамни.
مَا بِهَا دَيَّارٌ : Ўша ерда яшайдиган ҳеч ким йўқ. دَيَّار — فَيْعَال вазнидадир. Агар فَعَّال вазнида бўлганида, دَوَّار дейилиши керак эди; ва сўзлари каби. : Атрофни ўраб олган чизиқ маъносидадир. : -163 : : . (2/Бақара 282); яъни қарзга қолдирмасдан, дарҳол қўлдан бир-бирингизга берадиган савдо бўлса.