ن ف س
Н-ф-с
نَفْس : Ушбу оятларда руҳ маъносидадир: أَخْرِجُوا أَنْفُسَكُمُ Руҳингизни топширинг. (6/Анъом 93); وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ مَا فِي أَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوهُ Билингки, Аллоҳ кўнглингиздагини билади (2/Бақара 235).
Яна буюради: تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ Сен менинг нафсимдаги нарсани биласан, мен эса Сенинг нафсингдаги нарсани билмайман, чунки ғайбларни билгувчи фақат Сенсан, Сен! (5/Моида 116); وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ Аллоҳ сизларга асл Ўзидан эҳтиёт бўлишингизни буюради (3/Оли Имрон 30).
Бу оятдаги Аллоҳнинг нафси — Унинг Зотидир. Бу ибора лафз жиҳатидан исм изофаси бўлгани учун гарчи бу ҳам айрим нарсалар бўлишини тақозо этса ва ибора жиҳатидан икки борлиқнинг исботи маъносини англатса-да, маъно жиҳатидан Аллоҳдан бошқа нарса эмасдир. Аллоҳ таоло ҳар жиҳатдан иккиликдан покдир.
Баъзилар эса шундай дейди: Бу ерда Аллоҳ таолога нафс сўзининг изофа қилиниши эгалик маъносидаги изофадир. Бу ердаги نَفْسَهُ ибораси билан бизнинг ёмонликка буюрувчи нафсларимиз назарда тутилмоқда. Уларни Ўз исмига изофа қилиши эса, уларнинг Ўз назорати остида эканини билдиради.
مُنَافَسَة эса — фазилатлар билан безаниб, фозил кишиларга ўхшаш ва ҳеч кимга зарар етказмасдан уларнинг сафига қўшилиш учун нафс билан мужоҳада қилишдир. Аллоҳ буюради: خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ Унинг сўнги мушкдир. Мана шу майдонда мусобақа қилишни истовчилар мусобақа қилсинлар (83/Мутоффифун 26). Бу ҳам худди мана бу оятга ўхшашдир: (57/Ҳадид 21). . . Шоир шундай дейди: 450- (Таквир 18)., каби таърифланганига ҳам дуч келинади.
Яна буюради: تَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِي وَلاَ أَعْلَمُ مَا فِي نَفْسِكَ إِنَّكَ أَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوبِ Сен менинг нафсимдаги нарсани биласан, мен эса Сенинг нафсингдаги нарсани билмайман, чунки ғайбларни билгувчи фақат Сенсан, Сен! (5/Моида 116); وَيُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ Аллоҳ сизларга асл Ўзидан эҳтиёт бўлишингизни буюради (3/Оли Имрон 30).
Бу оятдаги Аллоҳнинг нафси — Унинг Зотидир. Бу ибора лафз жиҳатидан исм изофаси бўлгани учун гарчи бу ҳам айрим нарсалар бўлишини тақозо этса ва ибора жиҳатидан икки борлиқнинг исботи маъносини англатса-да, маъно жиҳатидан Аллоҳдан бошқа нарса эмасдир. Аллоҳ таоло ҳар жиҳатдан иккиликдан покдир.
Баъзилар эса шундай дейди: Бу ерда Аллоҳ таолога нафс сўзининг изофа қилиниши эгалик маъносидаги изофадир. Бу ердаги نَفْسَهُ ибораси билан бизнинг ёмонликка буюрувчи нафсларимиз назарда тутилмоқда. Уларни Ўз исмига изофа қилиши эса, уларнинг Ўз назорати остида эканини билдиради.
مُنَافَسَة эса — фазилатлар билан безаниб, фозил кишиларга ўхшаш ва ҳеч кимга зарар етказмасдан уларнинг сафига қўшилиш учун нафс билан мужоҳада қилишдир. Аллоҳ буюради: خِتَامُهُ مِسْكٌ وَفِي ذَلِكَ فَلْيَتَنَافَسِ الْمُتَنَافِسُونَ Унинг сўнги мушкдир. Мана шу майдонда мусобақа қилишни истовчилар мусобақа қилсинлар (83/Мутоффифун 26). Бу ҳам худди мана бу оятга ўхшашдир: (57/Ҳадид 21). . . Шоир шундай дейди: 450- (Таквир 18)., каби таърифланганига ҳам дуч келинади.