ش ر ب

شُرْب : Хоҳ сув, хоҳ бошқа нарса бўлсин, ҳар қандай суюқликни ичишдир. Аллоҳ таоло жаннат аҳли ҳақида сўз юритиб: وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُورًا : Роббилари уларга покиза бир шароб тортиқ этди (76/Инсон 21); дўзах аҳли ҳақида сўз юритиб эса: وَالَّذِينَ كَفَرُوا لَهُمْ شَرَابٌ مِنْ حَمِيمٍ : Кофирларга, инкорлари сабабли, қайноқ сувдан бир ичимлик бордир (10/Юнус 4), деб буюрмоқда.
شَرَاب ’нинг кўплиги أَشْرِبَة ’дир. شَرِبْتُهُ شَرْبًا وَشُرْبًا дейилади. Аллоҳ буюради: فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوتُ بِالْجُنُودِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ مُبْتَلِيكُمْ بِنَهَرٍ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَنْ لَمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي إِلاَّ مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً بِيَدِهِ فَشَرِبُوا مِنْهُ إِلاَّ قَلِيلاَ مِنْهُمْ : Толут аскарлари билан ҳаракат қилганида: “Аллоҳ сизларни бир дарё билан синаб кўради, ким ундан ичса менга эргашганлардан эмас. Ким ундан тотиб кўрмаса, ана ўша менга эргашганлардандир, фақат қўли билан бир ҳовуч олганларга рухсат бор”, – деди. Кейин у ерга етиб борган заҳоти жуда озлари мустасно, ҳаммалари ундан ичдилар (2/Бақара 249); فَشَارِبُونَ شُرْبَ الْهِيمِ : Сувсизлик касаллигига чалинган туяларнинг ичиши каби ичадилар (56/Воқеа 55).
شِرْب : Сув улуши: هَذِهِ نَاقَةٌ لَهَا شِرْبٌ وَلَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ : Мана шу туя. Унинг маълум бир вақтда бор. Сизнинг ҳам маълум бир кунингизда бор (54/Қамар 28). : (2/Бақара 60). []. . Юқоридаги оятда зикр этилганлар, бузоққа бўлган ҳаддан ортиқ муҳаббатлари туфайли, гўё бузоқ уларнинг қалблари ичига боғлаб қўйилган. Баъзилар эса оятни шундай изоҳлаган: Қалбларига бузоқ муҳаббати ичирилган. Зеро араблар аралаш муҳаббат ёки нафрат ҳақида гапирмоқчи бўлганларида, буни ифодалаш учун сўзини истиора қилишни одат қилган эдилар. Чунки бу баданга кўпроқ таъсир қилади. Шунинг учун шоир шундай деган: *** .