ش ر ك

شِرْكَة, مُشَارَكَة : Икки молнинг бир-бирига аралаштирилишидир. Баъзилар шундай дейди: Ширкат — модций бўладими ёки маънавий бўладими, бир нарсанинг икки ва ундан ортиқ кишига тегишли бўлишидир. Инсон ва отнинг тирикликда; икки отнинг тўқ жигарранг ва қора рангда шерик бўлишлари каби. Бу ўзакдан; شَرِكْتُهُ، وَشَارَكْتُهُ، وَتَشَارَكُوا، وَاشْتَرَكُوا، وَأَشْرَكْتُهُ فِي كَذَا шакллари қўлланилади.
Аллоҳ буюради: وَأَشْرِكْهُ فِي أَمْرِي : Уни ҳам ишимда шерик қил (20/Тоҳо 32). Бир ҳадисда Пайғамбар (сав) шундай буюрадилар: “اَللَّهُمَّ أَشْرِكْنَا فِي دُعَاءِ الصَّالِحِينَ : Аллоҳим! Бизни солиҳларнинг дуосига шерик қил.”
Ривоятга кўра, Аллоҳ таоло ўз Набийсига (а.с.) шундай деган: “ إِنِّي شَرَّفْتُكَ وَفَضَّلْتُكَ عَلَى جَمِيعِ خَلْقِي وَأَشْرَكْتُكَ فِي أَمْرِي : Сени барча махлуқотимдан кўра шарафлироқ ва фазилатлироқ қилдим ва сени ишимга шерик этдим.^” Яъни қуйидаги оятда бўлгани каби, Мен билан бирга сенинг ҳам зикр этилишингни таъминладим ва Менга итоат билан бирга сенга ҳам итоат этилишини буюрдим: أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ : Аллоҳга итоат қилинглар, Пайғамбарга итоат қилинглар (47/Муҳаммад 33).
Аллоҳ буюради: أَنَّكُمْ فِي الْعَذَابِ مُشْتَرِكُونَ : Ҳаммангиз азобда шериксизлар (43/Зухруф 39). شريك нинг кўплиги شركاء шаклида келади: وَلَمْ يَكُنْ لَهُ شَرِيكٌ فِي الْمُلْكِ : Мулкда/ҳокимиятда Унинг шериги йўқдир (17/Исро 111); شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ : (16/Наҳл 27). Инсоннинг динда ширк келтириши икки хилдир: : (6/Анъом 148). : : (12/Юсуф 106). Баъзилар оятни; “Уларнинг кўплари дунё тузоғига тушмасдан Аллоҳга иймон келтирмайдилар” деб тафсирлаганлар. Шу маънода Пайғамбар (сав) шундай деганлар: “” (9/Тавба 30). : (22/Ҳаж 17).