ج د ر

جِدَار сўзи حَائِط , яъни девор деганидир. Шуниси борки, حَائِط дейилганда ернинг атрофини ўраб турувчи хусусияти олдинги ўринга чиқарилган, جِدَار дейилганда эса, унинг яққоллиги ва баландлиги таъкидланган бўлади. Кўплиги جُدُر шаклидадир. Аллоҳ буюради: وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ Энди у девор эса, шу шаҳардаги икки етим боланики эди (18/Каҳф 82); فَوَجَدَا فِيهَا جِدَاراً يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ У ерда йиқилай деб турган бир девор топдилар. Уни қайта тиклаб қўйди (18/Каҳф 77); أَوْ مِنْ وَرَاء جُدُرٍ ёхуд деворлар ортидан.. (59/Ҳашр 14). Шу маънода ҳадисда: حَتَّى يَبْلُغَ الْمَاءُ الْجَدْرَ Сув деворга етгунга қадар дейилган.
جَدَرْتُ الْجِدَار : Деворни баланд қилдим иборасида ошкор бўлиш маъноси асос қилиб олинган. جَدَرَ الشَّجَر : Дарахтнинг нўхатдек барглари куртаклаганида айтилади. Ердан энди чиқа бошлаган ўсимликка جَدَر деб ном берилади. Бирлиги جَدَرَة дир. أَجْدَرَتِ اْلأَرْضُ : Шу тарздаги ўсимлик билан кўкарган ер деганидир. جُدِرَ الصَّبِيُّ ва جُدِّرَ : Дарахтнинг барглари чиқиш ҳолатига ўхшатилиб, боланинг танасида сув ва йиринг йиғиладиган шишган яралар тошишини англатади.
جُدَرِي ва جُدَرَة сўзлари ҳақида эса шундай дейилади: у инсон танасида чиқадиган шишдир. Кўплиги أَجْدَار дир.
شَاةٌ جَدْرَاءُ тери касаллигига чалинган қўй ва جَيْدَر паст бўйли деганидир ва у сўзидан ясалган. Бир ҳарфнинг қўшилиши, деганидир.