ج و ز

Аллоҳ буюради: فَلَمَّا جَاوَزَهُ هُوَ У ундан кечиб ўтгач (2/Бақара 249); яъни: ўтиши лозим бўлган жойни кечиб ўтди. وَجَاوَزْنَا بِبَنِي إِسْرَائِيلَ الْبَحْرَ Бани Исроил авлодларини денгиздан ўтказдик (7/Аъроф 138). جَوْزُ الطَّرِيقِ йўлнинг ўртасидир. جَازَ الشَّيْئَ гўёки йўлнинг ўртасини эгаллашни билдиради; бу эса мувофиқ ишни қилишни ифодалайди.
جَوْزُ السَّمَاءِ осмоннинг ўртасидир. جَوْزَاءُ га келсак, дейиладики: бу номни олишининг сабаби унинг осмон ўртасидан ўтишидир. شَاةٌ جَوْزَاءُ ўртаси оқарган қўй деганидир. جُزْتُ الْمَكَانَ бир жойнинг ичидан ўтишни билдиради. اَجَزْتُه унинг ичидан ўтдим ва ортда қолдирдим, деганидир.
اِسْتَجَزْتُ فُلاَنًا فَأَجَازَنِي ибораси эса кимдандир ичимлик сўрашни ва унинг буни беришини ифодалайди; бу истиорадир. اَلْمَجَاز (сўзнинг мажозий маъноси) эса калиманинг ўз одатдаги маъносидан бошқа бир маънода ишлатилишидир. اَلْحَقِيقَة (сўзнинг ҳақиқий маъноси) эса калиманинг ўз асл маъносида ишлатилишидир.