ح ج ج
Ҳ-ж-ж
حَجّ асли — зиёрат мақсадида бир жойга боришдир. Шоир шундай дейди:
يَحُجُّونَ بَيْتَ الزِّبَرْقَانِ الْمُعَصْفَرَا - 103
103- Зибирқоннинг усфур билан бўялган уйини зиёрат қилмоқдалар.
Шариат истилоҳида حَجّ қурбон ҳайитида Аллоҳ таолонинг Уйини (Каъбани) усул ва шартларига мувофиқ равишда зиёрат қилиш маъносига хосланган. حَجّ сўзи масдар, حِجّ эса исмдир. يَوْمُ اْلَحجِّ اْلأَكْبَرِ Улуғ ҳаж куни — қурбонлик куни ва арафа кунидир.
Ривоятда: اَلْعُمْرَةُ اَلْحَجُّ اْلأَصْغَرُ Умра — кичик ҳаждир дейилган.
حُجَّةُ (ҳужжат) эса мақсадни баён қиладиган далилдир. Яъни: бир-бирига зид икки далилдан бирининг тўғри эканини кўрсатувчи изчил ҳукмдир. Аллоҳ буюради: قُلْ فَلِلّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ Айтинг: қатъий етук далил Аллоҳникидир (6/Анъом 149); لِئَلاََّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلاَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا Одамларнинг қўлида сизларга қарши ишлатадиган очиқ-ойдин далил бўлмасин; фақат зулм қилганлар бундан мустаснодир (2/Бақара 150). Золимларнинг далил деб келтирган нарсаларини, аслида далил саналмаса-да, далилнинг бир истиноси ўрнида қўйган. Бу эса шоирнинг қуйидаги сўзига ўхшайди:
104- وَلاَ عَيْبَ فِيهِمْ غَيْرَ أنَّ سُيُوفَهُمْ
بِهِنَّ فُلُولٌ مِنْ قَرَاعِ الكَتَائِبِ
104- Уларда ҳеч қандай айб йўқ, фақат қиличлари
Душман қўшинларининг қалқонларидан ўт чақнатади.
Ўзи орқали далил келтириладиган нарсани ҳам ҳужжат деб аташ жоиз саналган. Аллоҳ буюради: (42/Шуро 16); бу ерда ботил қилинган нарса ҳам (42/Шуро 15) деган сўзида эса, ҳар нарса очиқ-ойдин маълум бўлгани учун бирор далил келтиришга ҳожат қолмайди, деганидир. (40/Ғофир 47). Яранинг чуқурлиги ҳам ҳаж деб аталган. Шоир шундай дейди: 105- .
يَحُجُّونَ بَيْتَ الزِّبَرْقَانِ الْمُعَصْفَرَا - 103
103- Зибирқоннинг усфур билан бўялган уйини зиёрат қилмоқдалар.
Шариат истилоҳида حَجّ қурбон ҳайитида Аллоҳ таолонинг Уйини (Каъбани) усул ва шартларига мувофиқ равишда зиёрат қилиш маъносига хосланган. حَجّ сўзи масдар, حِجّ эса исмдир. يَوْمُ اْلَحجِّ اْلأَكْبَرِ Улуғ ҳаж куни — қурбонлик куни ва арафа кунидир.
Ривоятда: اَلْعُمْرَةُ اَلْحَجُّ اْلأَصْغَرُ Умра — кичик ҳаждир дейилган.
حُجَّةُ (ҳужжат) эса мақсадни баён қиладиган далилдир. Яъни: бир-бирига зид икки далилдан бирининг тўғри эканини кўрсатувчи изчил ҳукмдир. Аллоҳ буюради: قُلْ فَلِلّهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُ Айтинг: қатъий етук далил Аллоҳникидир (6/Анъом 149); لِئَلاََّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ إِلاَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا Одамларнинг қўлида сизларга қарши ишлатадиган очиқ-ойдин далил бўлмасин; фақат зулм қилганлар бундан мустаснодир (2/Бақара 150). Золимларнинг далил деб келтирган нарсаларини, аслида далил саналмаса-да, далилнинг бир истиноси ўрнида қўйган. Бу эса шоирнинг қуйидаги сўзига ўхшайди:
104- وَلاَ عَيْبَ فِيهِمْ غَيْرَ أنَّ سُيُوفَهُمْ
بِهِنَّ فُلُولٌ مِنْ قَرَاعِ الكَتَائِبِ
104- Уларда ҳеч қандай айб йўқ, фақат қиличлари
Душман қўшинларининг қалқонларидан ўт чақнатади.
Ўзи орқали далил келтириладиган нарсани ҳам ҳужжат деб аташ жоиз саналган. Аллоҳ буюради: (42/Шуро 16); бу ерда ботил қилинган нарса ҳам (42/Шуро 15) деган сўзида эса, ҳар нарса очиқ-ойдин маълум бўлгани учун бирор далил келтиришга ҳожат қолмайди, деганидир. (40/Ғофир 47). Яранинг чуқурлиги ҳам ҳаж деб аталган. Шоир шундай дейди: 105- .