ص ب ح

صُبْح ва صَبَاح сўзлари куннинг боши деганидир. Бу — қуёш нури билан уфқ қизарадиган вақтдир. Аллоҳ буюради: أَلَيْسَ الصُّبْحُ بِقَرِيبٍ : Тонг яқин эмасми? (11/Ҳуд 81); فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ : Огоҳлантирилганлар нақадар ёмон бир тонгга йўлиқадилар (37/Соффат 177). تَصَبُّح : Тонгги уйқу. صَبوُح : Тонгги ичимлик. صَبَحْتُهُ : Унга тонгги ичимликни ичирдим. صَبْحان : Тонгги ичимлик ичган киши. مِصْباَح : Ундан ичиладиган идиш. Туя ҳақида ишлатилганда, тонг отгунча тиззалари устида чўкиб, ўрнидан турмайдиган туя маъносини англатади. Шунингдек, чироқ қўйиладиган жой маъносини ҳам англатади. Дарҳақиқат, Аллоҳ буюради: مَثَلُ نُورِهِ كَمِشْكَاةٍ فِيهَا مِصْبَاحٌ الْمِصْبَاحُ فِي زُجَاجَةٍ : Унинг нури ичида чироқ бўлган бир токчага ўхшайди. У чироқ бир шиша ичидадир (24/Нур 35).
Чироққа ҳам مِصْباَح дейилади. Шунингдек, مِصْباَح чироқ қўйиладиган жой маъносини ҳам англатади. مَصاَبِيح сўзи эса юлдузларга ном бўлган. Шу маънода Аллоҳ буюради: وَلَقَدْ زَيَّنَّا السَّمَاءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيحَ : Биз дунёга яқин осмонни чироқлар билан безадик (67/Мулк 5).
صَبِِحْتُهُمْ ماءَ كذا : Уларга фалон сувни тонг пайти келтирдим. صَبَح сўзи صُبْح ва صَبَاح ’га ўхшатилиб, тўқ қизил соч маъносини англатади. صَبُحَ فُلاَنٌ : Фалон киши порлади/чиройли бўлди.