بَرْزَخ
Барзах
بَرْزَخ сўзи икки нарса орасидаги тўсиқ ва чегарадир. Унинг асли بَرْزَهٌ бўлиб, кейинчалик арабчалашган, деб ҳам айтилган. Аллоҳ буюради: مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لاَ يَبْغِيَانِ Аччиқ ва чучук сувли икки денгизни бир-бирига қўйиб юбориб, ёнма-ён келтирди, аммо уларнинг ўртасида бир-бирига аралашишларини тўсиб турадиган тўсиқ бордир (55/Ар-Роҳман 19-20).
Қиёматдаги بَرْزَخ эса, охиратда инсон билан Олий Мақомлар ўртасига кирадиган пардадир. Бу эса Аллоҳ таолонинг: فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ Бас, у бирор яхши довонни ошиб ўтмади (90/Балад 11); [Бунинг бир изоҳи каби бошқа бир жойда эса шундай буюради: ] وَمِنْ وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ Уларнинг ортида, то қайта тириладиган кунларигача, ўтказмайдиган бир тўсиқ бордир (23/Муъминун 100) оятида келган عَقَبَة сўзига ишорадир. Бу ақаба эса, солиҳлардан бошқа ҳеч ким ошиб ўта олмайдиган қийинчиликлардан иборат тўсиқлардир. Барзахнинг ўлим билан қиёмат ўртасидаги вақт оралиғи экани ҳам айтилган.
Қиёматдаги بَرْزَخ эса, охиратда инсон билан Олий Мақомлар ўртасига кирадиган пардадир. Бу эса Аллоҳ таолонинг: فَلاَ اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ Бас, у бирор яхши довонни ошиб ўтмади (90/Балад 11); [Бунинг бир изоҳи каби бошқа бир жойда эса шундай буюради: ] وَمِنْ وَرَائِهِم بَرْزَخٌ إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ Уларнинг ортида, то қайта тириладиган кунларигача, ўтказмайдиган бир тўсиқ бордир (23/Муъминун 100) оятида келган عَقَبَة сўзига ишорадир. Бу ақаба эса, солиҳлардан бошқа ҳеч ким ошиб ўта олмайдиган қийинчиликлардан иборат тўсиқлардир. Барзахнинг ўлим билан қиёмат ўртасидаги вақт оралиғи экани ҳам айтилган.