ب د أ
Б-д-ъ
بَدَأْتُ بِكَذَا وأَبْدَأتُ واِبْتَدَأتُ феъллари бир нарсани олдинга ўтказишни англатади. بَدْءُ وَ اِبْتِدَاء эса, бир нарсани қандайдир йўл билан бошқасининг олдига ўтказиш деганидир. Аллоҳ буюради: وَبَدَأَ خَلْقَ اْلاِنْسَانَ مِنْ طِينٍ ва инсонни яратишни лойдан бошлади (32/Сажда 7); كَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ Қандай яратганига назар солинглар (29/Анкабут 20); اَللّهُ يَبْدَأُ الْخَلْقَ Аллоҳ яратишни аввал бошда амалга оширувчидир (10/Юнус 34); كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ Сизларни аввал яратгани каби яна Унга қайтасизлар (7/Аъроф 29).
مَبْدَأُ الشَّيْءِ Бир нарсанинг мабдаъи — унинг ўзидан таркиб топган ёки ўзидан вужудга келган нарсадир. Шунга кўра, ҳарфлар сўзнинг мабдаъидир; ёғоч эшик ва курсининг мабдаъидир, данак эса хурмо дарахтининг мабдаъидир. Шу жиҳатдан, саййидлар санаб ўтилаётганда энг аввал ўзидан бошланадиган саййидга بَدْء деб ном берилади.
Аллоҳ таоло ҳам шу маънода المُبْدِئُ المُعِيد деб номланган; яъни: аввалда ҳам, охирда ҳам асл сабаб Удир. Шу маънода, رَجَعَ عَوْدُهُ عَلَى بَدْئِهِ яна бошлаган жойига қайтди, فَعَلَ ذلِكَ عَائِدًا وبَادِئاً бу ишни бир неча бор бошидан қайта қилди, مُعِيدًا وَمُبْدِئًا бошига қайтмоқда ва такрорламоқда дейилади. وأَبْدَأْتُ مِنْ أَرْضٍ كَذَا эса, фалон ердан чиқа бошладим деганидир.
Аллоҳ таолонинг: بَادِيَ الرَّأْيِ
مَبْدَأُ الشَّيْءِ Бир нарсанинг мабдаъи — унинг ўзидан таркиб топган ёки ўзидан вужудга келган нарсадир. Шунга кўра, ҳарфлар сўзнинг мабдаъидир; ёғоч эшик ва курсининг мабдаъидир, данак эса хурмо дарахтининг мабдаъидир. Шу жиҳатдан, саййидлар санаб ўтилаётганда энг аввал ўзидан бошланадиган саййидга بَدْء деб ном берилади.
Аллоҳ таоло ҳам шу маънода المُبْدِئُ المُعِيد деб номланган; яъни: аввалда ҳам, охирда ҳам асл сабаб Удир. Шу маънода, رَجَعَ عَوْدُهُ عَلَى بَدْئِهِ яна бошлаган жойига қайтди, فَعَلَ ذلِكَ عَائِدًا وبَادِئاً бу ишни бир неча бор бошидан қайта қилди, مُعِيدًا وَمُبْدِئًا бошига қайтмоқда ва такрорламоқда дейилади. وأَبْدَأْتُ مِنْ أَرْضٍ كَذَا эса, фалон ердан чиқа бошладим деганидир.
Аллоҳ таолонинг: بَادِيَ الرَّأْيِ

