أ ب و
А-б-в
أبٌ : Ота деганидир. Бирор нарсанинг ихтиро қилиниши, ислоҳ этилиши ёки зоҳир бўлишига сабабчи бўлган ҳар кимга ота деб ном берилади. Шу боис Пайғамбар (сав) мўминларнинг отаси деб аталади. Шу маънода Аллоҳ таоло; اَلنَّبِيُّ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَأَزْوَاجُهُ أُمَّهَاتُهُمْ ً : Пайғамбар мўминларга ўз жонларидан ҳам қийматлироқдир; унинг аёллари эса уларнинг оналаридир (33/Аҳзоб 6) деб буюради. Баъзи қироатларда эса ушбу зиёда келади: وَهُوَ أبٌ لهُمْ : У эса уларнинг отасидир.
Ривоят қилинишича, У [Расулуллоҳ] Ҳазрат Алига; أنَا وَأنْتَ أبَوَا هَذِهِ اْلأمَة : Мен ва сен ушбу умматнинг оталаримиз, деган.
Пайғамбар (сав); وَكُلُّ سَبَبٍ وَنَسَبٍ مُنْقَطِعٌ يَوْمَ اْلقِيَامَةِ إلاَّ سَبَبِي وَنَسَبِي : Қиёмат кунида менинг сабабим ва насабимдан бошқа ҳар бир сабаб ва насаб узилади, деган сўзи билан ҳам шунга ишора қилган.
أبُو اْلأَضْيَاف : меҳмонларнинг отаси дейилиши кишининг уларга меҳрибонлигига, أبُواْلحَرْب : урушнинг отаси дейилиши эса уни алангалатиб турувчи ролига асосланади. أبُو عُذْرَتِهَا : қизнинг бокиралигини кетказган эркакка нисбатан айтилади.
Амаки ота билан бирга, она ҳам ота билан бирга أبَوَيْن : (икки ота) деб аталади. Худди шунингдек, бобо ҳам ота билан бирга абавайн ҳисобланади. Аллоҳ таоло Ҳазрат Яъқубнинг қиссасида; مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَـهَكَ وَإِلَـهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَـهاً وَاحِداً : Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар? – деб сўраган эди. Улар эса: Сенинг илоҳингга ва боболаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқнинг илоҳига ибодат қиламиз, у ёлғиз бир Илоҳдир, – дедилар (2/Бақара 133) деб буюради. Ҳолбуки, Ҳазрат Исмоил (ас) уларнинг ота-боболаридан эмас, балки амакилари эди. : (31/Луқмон 14) оятининг шарҳида шундай дейилган: Бу ерда Аллоҳ таоло : сўзи билан кишининг дунёга келишига сабабчи бўлган ўз отасини ва уни тарбиялаган устозини назарда тутган. ((33/Аҳзоб 40) сўзида таъкидланган маъно эса фақат биологик маънодаги оталикдир ва асранди фарзанд ҳақиқий фарзанд ўрнини боса олмаслигига эътиборни қаратишдир. 3-[.
Ривоят қилинишича, У [Расулуллоҳ] Ҳазрат Алига; أنَا وَأنْتَ أبَوَا هَذِهِ اْلأمَة : Мен ва сен ушбу умматнинг оталаримиз, деган.
Пайғамбар (сав); وَكُلُّ سَبَبٍ وَنَسَبٍ مُنْقَطِعٌ يَوْمَ اْلقِيَامَةِ إلاَّ سَبَبِي وَنَسَبِي : Қиёмат кунида менинг сабабим ва насабимдан бошқа ҳар бир сабаб ва насаб узилади, деган сўзи билан ҳам шунга ишора қилган.
أبُو اْلأَضْيَاف : меҳмонларнинг отаси дейилиши кишининг уларга меҳрибонлигига, أبُواْلحَرْب : урушнинг отаси дейилиши эса уни алангалатиб турувчи ролига асосланади. أبُو عُذْرَتِهَا : қизнинг бокиралигини кетказган эркакка нисбатан айтилади.
Амаки ота билан бирга, она ҳам ота билан бирга أبَوَيْن : (икки ота) деб аталади. Худди шунингдек, бобо ҳам ота билан бирга абавайн ҳисобланади. Аллоҳ таоло Ҳазрат Яъқубнинг қиссасида; مَا تَعْبُدُونَ مِنْ بَعْدِي قَالُوا نَعْبُدُ إِلَـهَكَ وَإِلَـهَ آبَائِكَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ وَإِسْحَاقَ إِلَـهاً وَاحِداً : Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар? – деб сўраган эди. Улар эса: Сенинг илоҳингга ва боболаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқнинг илоҳига ибодат қиламиз, у ёлғиз бир Илоҳдир, – дедилар (2/Бақара 133) деб буюради. Ҳолбуки, Ҳазрат Исмоил (ас) уларнинг ота-боболаридан эмас, балки амакилари эди. : (31/Луқмон 14) оятининг шарҳида шундай дейилган: Бу ерда Аллоҳ таоло : сўзи билан кишининг дунёга келишига сабабчи бўлган ўз отасини ва уни тарбиялаган устозини назарда тутган. ((33/Аҳзоб 40) сўзида таъкидланган маъно эса фақат биологик маънодаги оталикдир ва асранди фарзанд ҳақиқий фарзанд ўрнини боса олмаслигига эътиборни қаратишдир. 3-[.