ТУР СУРАСИ

Тур сураси 49 оятдан иборат бўлиб, Маккада нозил бўлган. Бу сура ўзининг илк оятидаги “Ват-Тур”, яъни “Тур билан қасам”, – деб аталгани боис шу номни олган.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّح۪يمِ

РАҲМОН ВА РАҲИМ БЎЛГАН АЛЛОҲ НОМИ БИЛАН

وَالطُّورِۙ (١)

1. Тур тоғи билан қасам ичаман.

وَكِتَابٍ مَسْطُورٍۙ (٢)

2. Сатрланган китоб билан қасам.

ف۪ي رَقٍّ مَنْشُورٍۙ (٣)

3. У китоб очиқ саҳифададир.

وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِۙ (٤)

4. Ҳамда Байт ул-Маъмур билан қасам.

Изоҳ: Оятдаги “Байт ул-Маъмур” Аллоҳ таолонинг амри билан Одам алайҳиссалом бино қилган Байтуллоҳ бўлиб, кейинчалик Аллоҳ таолонинг амри билан фаришталар у уйни еттинчи осмонга олиб чиқиб кетган экан. Унинг “Обод Уй” деб аталишига сабаб у уйни ҳар куни етмиш минг фаришта тавоф қилишидандир.

وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِۙ (٥)

5. Осмонда баланд кўтарилган том билан қасам.

وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِۙ (٦)

6. Тўлиб тошган денгиз билан қасам.

اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌۙ (٧)

7. Роббингизнинг азоби, шубҳасиз, рўй берувчидир.

مَا لَهُ مِنْ دَافِعٍۙ (٨)

8. Уни даф этувчи ҳеч қандай куч йўқдир.

يَوْمَ تَمُورُ السَّمَٓاءُ مَوْرًاۙ (٩)

9. У кунда осмон ларзага келиб, чайқалади.

وَتَس۪يرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۜ (١٠)

10. Тоғлар ҳам жойларидан силжиб, тўзон каби сайр қилади.

فَوَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّب۪ينَۙ (١١)

11. Ана ўша кунда пайғамбарларни ёлғонга чиқарувчиларга вой бўлсин!

اَلَّذ۪ينَ هُمْ ف۪ي خَوْضٍ يَلْعَبُونَۢ (١٢)

12. Улар залолатга шўнғиб, бепарво ўйнаб юрадиган кимсалардир.

يَوْمَ يُدَعُّونَ اِلٰى نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّاۜ (١٣)

13. У кунда жаҳаннам оташига куч билан ҳайдаладилар.

هٰذِهِ النَّارُ الَّت۪ي كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُونَ (١٤)

14. У кунда уларга: “Сизлар ёлғон деб юрган дўзах мана шудир”, – дейилади.

اَفَسِحْرٌ هٰذَٓا اَمْ اَنْتُمْ لَا تُبْصِرُونَ (١٥)

15. Қани, бу ҳам сеҳрми ёки сизлар кўрмаяпсизларми?!

اِصْلَوْهَا فَاصْبِرُٓوا اَوْ لَا تَصْبِرُواۚ سَوَٓاءٌ عَلَيْكُمْۜ اِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ (١٦)

16. Унга кириб, куйинглар. Энди унинг азобига хоҳ сабр қилинглар, хоҳ сабр қилманглар, сизларга баробардир. Сизлар фақат ўзингиз қилиб ўтган қилмишларингизнинг жазосини олмоқдасиз, холос.

اِنَّ الْمُتَّق۪ينَ ف۪ي جَنَّاتٍ وَنَع۪يمٍۙ (١٧)

17. Тақводор кимсалар эса боғлар ва неъматлар ичидадирлар.

فَاكِه۪ينَ بِمَٓا اٰتٰيهُمْ رَبُّهُمْۚ وَوَقٰيهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَح۪يمِ (١٨)

18. Улар Роббилари ато этган нарсалар билан хурсанддирлар. Роббилари уларни дўзах азобидан сақлаган.

كُلُوا وَاشْرَبُوا هَن۪ٓيـًٔا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَۙ (١٩)

19. Уларга: “Сизлар дунёда қилиб ўтган яхши амалларингиз сабабли бемалол енглар ва ичинглар”, – дейилади.

مُتَّكِـ۪ٔينَ عَلٰى سُرُرٍ مَصْفُوفَةٍۚ وَزَوَّجْنَاهُمْ بِحُورٍ ع۪ينٍ (٢٠)

20. Улар жаннатда қатор сўриларда ястанган ҳолларида бўладилар. Биз уларга шаҳлокўз ҳурларни жуфт қилиб берамиз.

وَالَّذ۪ينَ اٰمَنُوا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِا۪يمَانٍ اَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَٓا اَلَتْنَاهُمْ مِنْ عَمَلِهِمْ مِنْ شَيْءٍۜ كُلُّ امْرِئٍ بِمَا كَسَبَ رَه۪ينٌ (٢١)

21. Ўзлари иймон келтириб, зурриётлари ҳам уларга иймон билан эргашган зотларга ўша зурриётларини қўшиб, уларга қилган амалларидан бирор нарсани ҳам камайтирмаймиз. Ҳар бир киши ўзи касб қилган иши билан гаровга олинувчидир.

وَاَمْدَدْنَاهُمْ بِفَاكِهَةٍ وَلَحْمٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ (٢٢)

22. Яна уларни кўнгиллари истайдиган лаззатли мева ва мазали гўшт билан кетма-кет таъминлаб турамиз.

يَتَنَازَعُونَ ف۪يهَا كَأْسًا لَا لَغْوٌ ف۪يهَا وَلَا تَأْث۪يمٌ (٢٣)

23. Жаннат аҳли у ерда шароб тўла косаларини бир-бирларига узатадилар. Ундан ичганларида беҳуда гап ва гуноҳ бўлмайди.

وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَهُمْ كَاَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ۬ مَكْنُونٌ (٢٤)

24. Уларнинг атрофларида гўё садаф ичида яширинган дурдек пок ва хушсурат ғуломлар айланиб хизмат қилиб юради.

وَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَتَسَٓاءَلُونَ (٢٥)

25. Жаннатдагилар бир-бирларига қараб, савол-жавоб қиладилар.

قَالُٓوا اِنَّا كُنَّا قَبْلُ ف۪ٓي اَهْلِنَا مُشْفِق۪ينَ (٢٦)

26. Улар: “Ҳақиқатан, бизлар илгари дунёда оиламиз орасида Аллоҳнинг азобига дучор бўлишдан қўрқувчилар эдик”, – дейдилар.

فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَوَقٰينَا عَذَابَ السَّمُومِ (٢٧)

27. Мана, Аллоҳ бизларга марҳамат қилди ва бизларни “самум” номли дўзах шамолининг азобидан сақлади.

اِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوهُۜ اِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّح۪يمُ۟ (٢٨)

28. Дарҳақиқат, бизлар илгари дунёда эканимизда Унга дуо қилар эдик. Албатта, У яхшиликларни ато қилувчи – Барр ва марҳамати чексиз бўлган – Раҳим Зотдир.

فَذَكِّرْ فَمَٓا اَنْتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَلَا مَجْنُونٍۜ (٢٩)

29. Бас, эй Муҳаммад, инсонларга Қуръон оятлари билан эслатма бераверинг, чунки сиз Роббингизнинг неъмати сабабли коҳин ҳам, мажнун ҳам эмассиз.

اَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌ نَتَرَبَّصُ بِه۪ رَيْبَ الْمَنُونِ (٣٠)

30. Балки, мушриклар: “Муҳаммад шоирдир унга замон ҳалокатлари етишини кутармиз”, – дейдилар?!

قُلْ تَرَبَّصُوا فَاِنّ۪ي مَعَكُمْ مِنَ الْمُتَرَبِّص۪ينَۜ (٣١)

31. Эй Расулим, уларга: “Кутаверинглар мен ҳам сизлар билан бирга кутувчиларданман”, – деб айтинг.

اَمْ تَأْمُرُهُمْ اَحْلَامُهُمْ بِهٰذَٓا اَمْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُونَۚ (٣٢)

32. Балки, уларнинг ақллари мана шунга амр қилар?! Ёки улар туғёнга кетган қавмдирлар?!

اَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۚ بَلْ لَا يُؤْمِنُونَۚ (٣٣)

33. Балки, улар: “Муҳаммад Қуръонни ўзи тўқиб олган”, – дейдилар?! Йўқ, улар Аллоҳга иймон келтирмайдилар.

فَلْيَأْتُوا بِحَد۪يثٍ مِثْلِه۪ٓ اِنْ كَانُوا صَادِق۪ينَۜ (٣٤)

34. Бас, агар чиндан ҳам ростгўй бўлсалар, ўзлари ҳам ўша Қуръонга ўхшаш бирор сўз келтирсинлар-чи?!

اَمْ خُلِقُوا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ اَمْ هُمُ الْخَالِقُونَۜ (٣٥)

35. Ёки улар ҳеч нарсасиз яралиб қолганмилар?! Ёки улар ўзлари яратувчимилар?!

اَمْ خَلَقُوا السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَۚ بَلْ لَا يُوقِنُونَۜ (٣٦)

36. Ёки улар осмонлар ва Ерни ҳам яратгандирлар?! Йўқ, улар ҳақ сўзга ишонмайдилар!

اَمْ عِنْدَهُمْ خَزَٓائِنُ رَبِّكَ اَمْ هُمُ الْمُصَيْطِرُونَۜ (٣٧)

37. Ёки уларнинг ҳузурларида Роббингизнинг хазиналари борми?! Ёки улар бутун борлиқни бошқариб турувчимилар?!

اَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ يَسْتَمِعُونَ ف۪يهِۚ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُمْ بِسُلْطَانٍ مُب۪ينٍۜ (٣٨)

38. Балки, уларда устига чиқиб, фаришталарнинг сўзларини эшитиб оладиган нарвон бордир?! У ҳолда уларнинг эшитиб олувчиси Аллоҳнинг амридан аниқ ҳужжат келтирсин!

اَمْ لَهُ الْبَنَاتُ وَلَكُمُ الْبَنُونَۜ (٣٩)

39. Ёхуд қизлар Унга нисбат берилди-ю, ўғиллар сизгами?

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَۜ (٤٠)

40. Эй Муҳаммад, ёки сиз улардан даъватингиз учун ҳақ сўрамоқдасиз-у, улар ўша тўловдан қийналгандирлар?!

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَۜ (٤١)

41. Ёки уларнинг ҳузурларида ғайб илми бўлиб, улар ундан кўчириб ёзиб олаётгандирлар?!

اَمْ يُر۪يدُونَ كَيْدًاۜ فَالَّذ۪ينَ كَفَرُوا هُمُ الْمَك۪يدُونَۜ (٤٢)

42. Балки, улар сизни ҳалок қилиш учун бирор ҳийла қилмоқчидирлар?! Ундай бўлса, ўша куфр келтирган кимсаларнинг ўзлари ҳийлага гирифтор бўлувчидир.

اَمْ لَهُمْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِۜ سُبْحَانَ اللّٰهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ (٤٣)

43. Ёхуд улар учун Аллоҳдан бошқа илоҳ борми?! Субҳаналлоҳ, Аллоҳ уларнинг келтираётган ширкларидан покдир!

وَاِنْ يَرَوْا كِسْفًا مِنَ السَّمَٓاءِ سَاقِطًا يَقُولُوا سَحَابٌ مَرْكُومٌ (٤٤)

44. Агар улар устиларига уларни ҳалок қилиш учун осмоннинг бир парчаси тушаётганини кўрсалар ҳам: “Бу тўпланиб қолган булутдир”, – дейдилар.

فَذَرْهُمْ حَتّٰى يُلَاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذ۪ي ف۪يهِ يُصْعَقُونَۙ (٤٥)

45. Бас, эй Муҳаммад, сиз уларни, то ўзлари ҳалок қилинадиган кунларига йўлиққунларича, қўйиб беринг.

يَوْمَ لَا يُغْن۪ي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا وَلَا هُمْ يُنْصَرُونَۜ (٤٦)

46. У кунда уларнинг ҳийлалари асло фойда бермайди ва уларга азобдан қутулиш учун ёрдам ҳам берилмайди.

وَاِنَّ لِلَّذ۪ينَ ظَلَمُوا عَذَابًا دُونَ ذٰلِكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ (٤٧)

47. Албатта, зулм қилган кимсалар учун у қиёмат кунидан олдин мана шу дунёда ҳам азоблар бордир. Лекин уларнинг кўпчилиги буни билмайдилар.

وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَعْيُنِنَا وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ ح۪ينَ تَقُومُۙ (٤٨)

48. Эй Муҳаммад, сиз Роббингизнинг ҳукмига сабр қилинг. Шундоқ ҳам сиз, албатта, Бизнинг кўз ўнгимиздасиз! Тонгда уйқудан турган пайтингизда, Роббингизга ҳамд билан тасбеҳ айтинг!

وَمِنَ الَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَاِدْبَارَ النُّجُومِ (٤٩)

49. Шунингдек, кечадан бир вақт ажратиб ва юлдузлар ботгач, саҳарда ҳам Унга тасбеҳ айтинг.