س و ع
С-в-ъ
سَاعَة : Вақт бўлакларидан биридир. Қиёматдан ҳам Соат деб сўз юритилади: اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ : Соат яқинлашди (54/Қамар 1); يَسْأَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْسَاهَا : Сендан у Соатнинг қачон келишини сўрайдилар (7/Аъроф 187); وَعِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ : Соатнинг илми Унинг ҳузуридадир (43/Зухруф 85).
Қиёматга бу исмнинг соатга ўхшатиб берилиши, ундаги ҳисоб-китобнинг/ҳукм чиқаришнинг тезлиги сабабидандир. Дарҳақиқат, Аллоҳ шундай буюради: وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ : У энг тез ҳисоб-китоб қилувчидир (6/Анъом 62). Ёки қиёматга бу исмнинг берилиши Аллоҳ таолонинг унга қуйидагича ишора қилиши сабабидандир: كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلاَّ عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا : Улар уни кўрган кунда, гўё (бу дунёда) бир оқшом ёки унинг чошгоҳ пайтидан ортиқ турмагандек бўладилар (79/Нозиот 46); كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ : Улар ўзларига ваъда қилинган азобни кўрган кунда, гўё кундуздан фақат бир соатча яшагандек бўлиб қоладилар (46/Аҳқоф 35); وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍ : Соат қоим бўлган кунда, жиноятчилар (дунёда) фақат бир соат турганларига қасам ичадилар (30/Рум 55). Оятда келган биринчи соат — қиёмат, иккинчиси эса қисқа вақт бўлаги маъносидадир.
Қиёмат маъносидаги соатлар уч қисмга бўлиниши айтилади:
Катта соат (اَلسَّاعَةُ الْكُبْرَى ): Одамларнинг ҳисоб бериш учун тирилишларидир. Бунга Пайғамбарнинг (сав) қуйидаги ҳадиси ишора қилади: “ .” Пайғамбар (сав) (қиёмат аломати сифатида) яна бошқа бир қатор нарсаларни ҳам айтдики, улар на унинг замонида, на ундан кейин юз берган эмас. : ” Абдуллоҳ ибн Анас энг охирги вафот этган саҳоба бўлгани айтилган. (6/Анъом 31). (6/Анъом 40). : ” Пайғамбар (сав) “соатнинг қоим бўлиши” дегани билан ўз ўлимини назарда тутмоқда. (71/Нуҳ 23).
Қиёматга бу исмнинг соатга ўхшатиб берилиши, ундаги ҳисоб-китобнинг/ҳукм чиқаришнинг тезлиги сабабидандир. Дарҳақиқат, Аллоҳ шундай буюради: وَهُوَ أَسْرَعُ الْحَاسِبِينَ : У энг тез ҳисоб-китоб қилувчидир (6/Анъом 62). Ёки қиёматга бу исмнинг берилиши Аллоҳ таолонинг унга қуйидагича ишора қилиши сабабидандир: كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَهَا لَمْ يَلْبَثُوا إِلاَّ عَشِيَّةً أَوْ ضُحَاهَا : Улар уни кўрган кунда, гўё (бу дунёда) бир оқшом ёки унинг чошгоҳ пайтидан ортиқ турмагандек бўладилар (79/Нозиот 46); كَأَنَّهُمْ يَوْمَ يَرَوْنَ مَا يُوعَدُونَ لَمْ يَلْبَثُوا إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ : Улар ўзларига ваъда қилинган азобни кўрган кунда, гўё кундуздан фақат бир соатча яшагандек бўлиб қоладилар (46/Аҳқоф 35); وَيَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُونَ مَا لَبِثُوا غَيْرَ سَاعَةٍ : Соат қоим бўлган кунда, жиноятчилар (дунёда) фақат бир соат турганларига қасам ичадилар (30/Рум 55). Оятда келган биринчи соат — қиёмат, иккинчиси эса қисқа вақт бўлаги маъносидадир.
Қиёмат маъносидаги соатлар уч қисмга бўлиниши айтилади:
Катта соат (اَلسَّاعَةُ الْكُبْرَى ): Одамларнинг ҳисоб бериш учун тирилишларидир. Бунга Пайғамбарнинг (сав) қуйидаги ҳадиси ишора қилади: “ .” Пайғамбар (сав) (қиёмат аломати сифатида) яна бошқа бир қатор нарсаларни ҳам айтдики, улар на унинг замонида, на ундан кейин юз берган эмас. : ” Абдуллоҳ ибн Анас энг охирги вафот этган саҳоба бўлгани айтилган. (6/Анъом 31). (6/Анъом 40). : ” Пайғамбар (сав) “соатнинг қоим бўлиши” дегани билан ўз ўлимини назарда тутмоқда. (71/Нуҳ 23).