ب ل و
Б-л-в
Кийим эскирганида بَلَي الثَّوْبُ بِلًى وبَلاَءً дейилади, бу — кийим эскирди ва йиртилди деганидир. Шу сўздан сафар қилувчи ҳақида ҳам بَلَوَ سَفَرٌ وبَلِيَ سَفَرٌ дейилади, бу — сафар уни эскитди деганидир. بَلَوْتُهُ эса синаб кўрмоқ маъносини англатади. Бу ҳам кўп синаш туфайли гўё толиқтирдим, эскитдим каби бир маънони ташийди.
هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ Ана ўша ерда ҳар бир нафс эгаси ўтмишда қилган ҳар бир амалининг фойда ва зарарини аниқ кўради (10/Юнус 30) ояти — ҳар ким нима қилганининг ҳақиқий моҳиятини билиб олади, деганидир. Шунинг учун بَلَوْتُ فُلاَناً дейилади, бу — кишини синамоқ маъносидадир.
Ғам-андуҳ ҳам بَلاَء деб номланган; чунки: у ҳам баданни толиқтиради. Аллоҳ буюради: وَفِي ذَلِكُم بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ . Бунда сизлар учун Роббингиз томонидан келган жуда катта бир имтиҳон бор эди (2/Бақара 49); وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوف Албатта, Биз сизларни бироз қўрқув билан синаб кўрамиз (2/Бақара 155); إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلاء الْمُبِينُ Албатта, бу аниқ бир синов эди (37/Соффат 106). Мажбурият ҳам бир неча жиҳатдан بَلاَء деб аталган; булар:
Бири, мажбуриятларнинг барчаси инсонга оғир келади. Шу жиҳатдан ҳар бири бир бало саналган.
Иккинчиси, ҳар бири бир синовдир. Шу жиҳатдан Аллоҳ буюради: وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ Албатта, ичингиздаги жиҳод қилувчилар ва сабр қилувчиларни аниқлагунимизча ва айтган сўзларингиз рост ёки нотўғри эканини ошкор қилгунимизча сизларни қиламиз (47/Муҳаммад 31). , Аллоҳ таолонинг бандаларини синаши гоҳо шукр қилсинлар деб фаровонлик билан, гоҳо эса сабр қилсинлар деб қийинчилик билан юзма-юз қилиш тарзида юз беради. Шу жиҳатдан ҳам, ҳам Сабрнинг ҳаққини адо этиш шукрнинг ҳаққини адо этишдан осонроқдир. Шунга кўра, Аллоҳнинг инъоми икки балонинг энг каттаси бўлади. Шу нуқтаи назардан Ҳазрат Умар (р.а.) шундай деган: Шу жиҳатдан Амирул-мўминин Ҳазрат Али шундай дейди: . Аллоҳ буюради: (21/Анбиё 35); (2/Бақара 49) ибораси билан тилга олган қийинчилик маъносидаги балога ишора бўлгани каби, уларни бу балодан қутқариши тарзидаги инъомига ҳам ишорадир. (41/Фуссилат 44) оятидаги таърифига ўхшайди. (2/Бақара 124).
هُنَالِكَ تَبْلُو كُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ Ана ўша ерда ҳар бир нафс эгаси ўтмишда қилган ҳар бир амалининг фойда ва зарарини аниқ кўради (10/Юнус 30) ояти — ҳар ким нима қилганининг ҳақиқий моҳиятини билиб олади, деганидир. Шунинг учун بَلَوْتُ فُلاَناً дейилади, бу — кишини синамоқ маъносидадир.
Ғам-андуҳ ҳам بَلاَء деб номланган; чунки: у ҳам баданни толиқтиради. Аллоҳ буюради: وَفِي ذَلِكُم بَلاءٌ مِنْ رَبِّكُمْ عَظِيمٌ . Бунда сизлар учун Роббингиз томонидан келган жуда катта бир имтиҳон бор эди (2/Бақара 49); وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوف Албатта, Биз сизларни бироз қўрқув билан синаб кўрамиз (2/Бақара 155); إِنَّ هَذَا لَهُوَ الْبَلاء الْمُبِينُ Албатта, бу аниқ бир синов эди (37/Соффат 106). Мажбурият ҳам бир неча жиҳатдан بَلاَء деб аталган; булар:
Бири, мажбуриятларнинг барчаси инсонга оғир келади. Шу жиҳатдан ҳар бири бир бало саналган.
Иккинчиси, ҳар бири бир синовдир. Шу жиҳатдан Аллоҳ буюради: وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجَاهِدِينَ مِنْكُمْ وَالصَّابِرِينَ وَنَبْلُوَ أَخْبَارَكُمْ Албатта, ичингиздаги жиҳод қилувчилар ва сабр қилувчиларни аниқлагунимизча ва айтган сўзларингиз рост ёки нотўғри эканини ошкор қилгунимизча сизларни қиламиз (47/Муҳаммад 31). , Аллоҳ таолонинг бандаларини синаши гоҳо шукр қилсинлар деб фаровонлик билан, гоҳо эса сабр қилсинлар деб қийинчилик билан юзма-юз қилиш тарзида юз беради. Шу жиҳатдан ҳам, ҳам Сабрнинг ҳаққини адо этиш шукрнинг ҳаққини адо этишдан осонроқдир. Шунга кўра, Аллоҳнинг инъоми икки балонинг энг каттаси бўлади. Шу нуқтаи назардан Ҳазрат Умар (р.а.) шундай деган: Шу жиҳатдан Амирул-мўминин Ҳазрат Али шундай дейди: . Аллоҳ буюради: (21/Анбиё 35); (2/Бақара 49) ибораси билан тилга олган қийинчилик маъносидаги балога ишора бўлгани каби, уларни бу балодан қутқариши тарзидаги инъомига ҳам ишорадир. (41/Фуссилат 44) оятидаги таърифига ўхшайди. (2/Бақара 124).