ب ر ر
Б-р-р
بَرٌّ (қуруқлик бўлаги) сўзи, بَحْر (денгиз) сўзининг зиддидир. Унда кенглик маъноси ҳам эътиборга олингани учун بِرٌّ сўзи ҳам шундан ясалган. بِرٌّ — хайрли ишларни кенг ёйишдир. Баъзан бу сифат Аллоҳ таоло учун ҳам ишлатилади, шундайки: إِنَّهُ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيمُ Албатта, яхшилик қилувчи ва марҳаматли Зот — Унинг Ўзидир (52/Тур 28). Баъзан бу сифат инсонлар учун ҳам ишлатилиши кузатилади. بَرَّ الْعَبْدُ رَبَّهُ дейилади, бу кишининг Аллоҳга садоқати нечоғли чуқур эканини билдиради. Бу сўз Аллоҳ ҳақида ишлатилса, мукофот ва савоб бериш; банда ҳақида ишлатилса, итоат этиш, садоқат кўрсатиш маъносини англатади. Бу эса икки хилдир.
Бир хили эътиқодда, иккинчиси эса амаллардадир. Қуйидаги ояти карима ҳар иккисини ҳам ўз ичига олади: لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ Юзингизни буришингиз яхшилик эмас (2/Бақара 177). Яна шу маънога мувофиқ равишда, Расулуллоҳдан (сав) البِرُّ яхшилик нима деб сўралган, У Зот эса жавоб сифатида шу оятни ўқиганлар.
Чунки бу оят ҳам эътиқодни, ҳам фарз ва нафл амалларни ўз ичига олади. بِرُّ الْوَالِدَبْنِ — ота-онага кўп яхшилик қилишдир. Зидди эса, عُقُوق сўзидир. Аллоҳ буюради: لاَ يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ Аллоҳ дин борасида сизлар билан урушмаган ва сизларни ўз диёрларингиздан ҳайдаб чиқармаган кимсаларга яхшилик қилишингизни ва адолатли бўлишингизни ман этмайди (60/Мумтаҳана 8).
بِرٌّ сўзи ростгўйлик маъносида ҳам ишлатилади; чунки: бу ҳам яхшиликнинг кенг соҳасини қамраб олади. Шунинг учун بَرَّ فِي قَوْلِهِ، وَبَرَّ فِي يَمِينِهِ дейилади, бу сўзига ва қасамига содиқлигини билдиради. Шоир шундай дейди: 43- . севгани каби чин кўнгилдан севади. , (80/Абаса 11-16). ва товушлари чиқарилишини баён этишдир) деганлар бўлса-да, тўғриси шуки; бу ибора ўзига яхшилик қилган билан ёмонлик қилганни бир-биридан ажрата олмайдиган киши ҳақида айтилади. қилиш) келиб чиққан.
Бир хили эътиқодда, иккинчиси эса амаллардадир. Қуйидаги ояти карима ҳар иккисини ҳам ўз ичига олади: لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ Юзингизни буришингиз яхшилик эмас (2/Бақара 177). Яна шу маънога мувофиқ равишда, Расулуллоҳдан (сав) البِرُّ яхшилик нима деб сўралган, У Зот эса жавоб сифатида шу оятни ўқиганлар.
Чунки бу оят ҳам эътиқодни, ҳам фарз ва нафл амалларни ўз ичига олади. بِرُّ الْوَالِدَبْنِ — ота-онага кўп яхшилик қилишдир. Зидди эса, عُقُوق сўзидир. Аллоҳ буюради: لاَ يَنْهَاكُمُ اللَّهُ عَنِ الَّذِينَ لَمْ يُقَاتِلُوكُمْ فِي الدِّينِ وَلَمْ يُخْرِجُوكُم مِنْ دِيَارِكُمْ أَنْ تَبَرُّوهُمْ Аллоҳ дин борасида сизлар билан урушмаган ва сизларни ўз диёрларингиздан ҳайдаб чиқармаган кимсаларга яхшилик қилишингизни ва адолатли бўлишингизни ман этмайди (60/Мумтаҳана 8).
بِرٌّ сўзи ростгўйлик маъносида ҳам ишлатилади; чунки: бу ҳам яхшиликнинг кенг соҳасини қамраб олади. Шунинг учун بَرَّ فِي قَوْلِهِ، وَبَرَّ فِي يَمِينِهِ дейилади, бу сўзига ва қасамига содиқлигини билдиради. Шоир шундай дейди: 43- . севгани каби чин кўнгилдан севади. , (80/Абаса 11-16). ва товушлари чиқарилишини баён этишдир) деганлар бўлса-да, тўғриси шуки; бу ибора ўзига яхшилик қилган билан ёмонлик қилганни бир-биридан ажрата олмайдиган киши ҳақида айтилади. қилиш) келиб чиққан.