ب أ س

بُؤْس ва بَأْس ва بَأْسَاء қийинчилик ва машаққат деганидир. Лекин بُؤْس кўпроқ камбағаллик ва уруш ҳақида, بَأْس ва بَأْساَء эса жароҳатланиш ва шунга ўхшашлар ҳақида ишлатилади. Аллоҳ буюради: وَاللّهُ أَشَدُّ بَأْساً وَأَشَدُّ تَنْكِيلاً Ҳеч шубҳасиз, Аллоҳнинг кучи жуда ортиқ ва оламга ибрат бўлгувчи жазоси ўта шиддатлидир (4/Нисо 84); فَأَخَذْنَاهُمْ بِالْبَأْسَاء وَالضَّرَّاء Уларни қийинчилик ва мусибатлар билан тутдик (6/Анъом 42); وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ Дардли ҳолларда, зарарга учраганларида ва жанг пайтида сабр қилувчилар (2/Бақара 177); بَأْسُهُمْ بَيْنَهُمْ شَدِيدٌ ўз ораларида бир-бирларига етказадиган азиятлари қаттиқдир; (59/Ҳашр 14).
قَدْ بَؤُسَ يَبْؤُسُ феъли ҳам шундандир. Аллоҳ буюради: بِعَذَابٍ بَئِيسٍ ёмон азоб билан (7/Аъроф 165) бу оятда келган بَئيِِس фоил қолипида бўлиб, بَأْس ёки بُؤْس дан ясалгандир; فَلاَ تَبْتَئِسْ Уларнинг қилаётган ишлари туфайли ташвиш чекма (11/Ҳуд 36) яъни доимо бадбин назар билан қарама ва хафа бўлма.
Хабарда Пайғамбарнинг (сав): البُؤْس والتَبَاؤُس والتَبَؤُس ни ёқтирмагани баён қилинган. Яъни: камбағалликка бўйсуниш ёки ўзини хор қилиш ва буларнинг барчасини зўрма-зўраки қилиш. билан ёки ли сўзга музоф бўлиш орқали аниқлик касб этган исмларни марфуъ қилади. (5/Моида 79); яъни: улар қилган ўша иш. Аллоҳ буюради: (14/Иброҳим 29); (16/Наҳл 29); (18/Каҳф 50); (5/Моида 63).