ب ي ض

بَيَاض рангларда қоранинг зиддидир. Феъли اِبْيَضَّ يَبْيَضُّ اِبْيِضاَضاً وَبَياَضاً، فَهُوَ مُبَيَّضٌ وأَبْيَضُ шаклидадир. Аллоҳ буюради: يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا الَّذِينَ اسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكْفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ * وَأَمَّا الَّذِينَ ابْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ اللّهِ У кунда баъзи юзлар оқаради, баъзи юзлар қорайиб кетади. Юзлари қорайганларга: ‘Иймон келтирганингиздан сўнг яна кофир бўлдингизми? Ундай бўлса, кофир бўлганингиз эвазига бу азобни татиб кўринглар’ дейилади. Юзлари оқ бўлганларга келсак, улар Аллоҳнинг раҳмати ичидадирлар (3/Оли Имрон 106-107).
ألاََبْيَض оқ бўлгани учун шу номни олган бир томирдир.
Араблар оқни рангларнинг энг гўзали деб таърифлаганлари учун ҳар қандай устунлик ва саховатни ҳам оқ деб атаганлар. Ҳатто: Оқ — устунроқ, қора — қўрқинчлироқ, қизил — гўзалроқ, сариқ — ярашимлироқ, дейилган. Шу жиҳатдан ҳеч бир айби бўлмаган/доғ тегмаган кишига унинг ранги оқдир дейилган.
Аллоҳ буюради: يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ У кунда баъзи юзлар оқ бўлади (3/Оли Имрон 106); бу оятда келган юзларнинг оқариши хурсандчилик, қорайиши эса, хафалик ифодасидир. Шу маънода Аллоҳ буюради: وَإِذَا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِاْلأُنْثَى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدّاً Улардан бирларига қиз кўргани билан хушхабар берилса, хафаликдан юзи қоп-қора бўлиб кетади (16/Наҳл 58). Худди шу оқлик каби маънони Аллоҳ таолонинг ушбу ояти ҳам ифодалайди: وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاضِرَةٌ У кунда баъзи юзлар яшнаб турувчидир (75/Қиёмат 22); وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ مُسْفِرَةٌ ضَاحِكَةٌ مُسْتَبْشِرَةٌ У кунда ҳар бир кишининг ўзига етарли иши бордир; ўша куни баъзи юзлар порлоқдир; кулиб турувчи ва хурсанддир (80/Абаса 37-39). . Шу маънога ишора қилувчи оят эса будир: (37/Соффат 46). 73- 74- .