ع و ر

عَوْرَة : Инсоннинг кўрсатиши уят бўлган аъзолари. Бу — киноядир. Асли عَار дан келиб чиқади. عَار : Кўринганда инсон дучор бўладиган уят, ор-номус. Шу боис аёлларга عَوْرَة дейилган. Шу маънодан хунук сўзга عَوْرَاء дейилади. عَوِرَتْ عَيْنُهُ عَوْرًا : Унинг кўзи кўр бўлди. عَارَتْ عَيْنُهُ عَوْرًا : Кўзи чиқди/кўр бўлди. عَوَّرتُهَا : Кўзини кўр қилдим. عَوَّرْتُ الْبِئْرَ /Қудуқни (тупроқ билан) бекитдим, деган сўз ҳам шу маънодан истиора қилинган. Ўткир кўзли бўлгани учун маънонинг зидди билан қарғага أَعْوَر дейилган. Шу боис шоир шундай дейди:
وَصِحَاحُ الْعُيُونِ يُدْعَوْنَ عُورًا -335
335- Соғлом кўзларга ур/кўр дейилади.
عَوَار ва عَوْرَة : Кийим, уй ва шунга ўхшаш нарсалардаги ёриқ. Аллоҳ буюради: يَقُولُونَ إِنَّ بُيُوتَنَا عَوْرَةٌ وَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ إِنْ يُرِيدُونَ إِلَّا فِرَارًا : “Уйларимиз очиқ-сочиқдир”, – дейишарди; ҳолбуки, улар очиқ-сочиқ эмас, фақат қочишни хоҳлардилар (33/Аҳзоб 13); яъни уйларимиз очиқдир, хоҳлаган киши уларнинг ичига кириши мумкин. Шу маънодан шундай дейилади: فُلاَنٌ يَحْفَظُ عَوْرَتَهُ : Фалончи киши очиқ жойларини муҳофаза қилади. ثَلَاثُ عَوْرَاتٍ لَكُمْ : Булар сизлар учун уч авратдир/маҳрам жойларингиз очиқ бўлиши мумкин бўлган вақтлардир (24/Нур 58). أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاءِ : Ёки аёлларнинг ҳали маҳрам жойларини танимайдиган болалар (24/Нур 31); яъни балоғат ёшига етмаган болалар. , дейдилар.