ع د د

عَدَد : Бирлаштирилган сонлардир. Баъзиларга кўра эса, сонларнинг бирлаштирилишидир. Аслида бу икки таъриф ҳам бир хилдир. Аллоҳ буюради: وَقَدَّرَهُ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَالْحِسَابَ : Йилларнинг саноғини ва ҳисобни билишингиз учун, ойга манзил жойларини белгилаган У Зотдир (10/Юнус 5); فَضَرَبْنَا عَلَى آَذَانِهِمْ فِي الْكَهْفِ سِنِينَ عَدَدًا : Қулоқларини бекитиб ғор ичида уларни йилларча ухлатдик (18/Каҳф 11). Аллоҳ таолонинг оятда عَدَدًا сўзини зикр қилиши, уларнинг ғорда қолган муддатлари узоқ эканлигига диққат тортиш учундир.
عَدّ : Сонларни бир-бирлари билан бирлаштиришдир. Аллоҳ буюради: لَقَدْ أَحْصَاهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا : Аллоҳ, уларнинг ҳаммасини қамраб олган ва уларни бир бир санагандир (19/Марям 94); قَالُوا لَبِثْنَا يَوْمًا أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ فَاسْأَلِ الْعَادِّينَ : Бир кун, ёки куннинг бир қисми қадар қолдик; санагувчилардан сўра, дедилар (23/Муъминун 113); яъни сон ва ҳисоб аҳлидан сўра. قَالَ كَمْ لَبِثْتُمْ فِي الْأَرْضِ عَدَدَ سِنِينَ : Аллоҳ: Ер юзида йиллар саноғича қанча қолдингиз? деди (23/Муъминун 112); وَإِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَأَلْفِ سَنَةٍ مِمَّا تَعُدُّونَ : Роббинг наздидаги бир кун, сизлар ҳисоблаётган минг йил кабидир (22/Ҳаж 47).
عَدّ сўзи турли шаклларда мажозий маъноларда ҳам ишлатилади. بِغَيْرِ حِسَابٍ : Беҳисоб (2/Бақара 212) оятида ишора қилинган, кўп бўлгани учун саналмайдиганга қарши ўлароқ, оз бўлган нарса учун شَيْءٌ مَعْدُودٌ وَمَحْصُورٌ / : : : (9/Тавба 46). (9/Тавба 36). : : (65/Талоқ 1). , сўзи айтилганда шу маънога келади: Буни, унга бўлган эҳтиёжингга кўра ҳозирлай оладиган ва ола оладиган ҳолатга келтирдим. Аллоҳ буюради: (4/Нисо 18); (25/Фурқон 11). Ушбу оятнинг ҳам шу маънода экани айтилган: (12/Юсуф 31). : : : дан ҳам :