ر ج ل

رَجُل : Инсонларнинг эркагига айтилади. Шунинг учун Аллоҳ буюради: وَلَوْ جَعَلْنَاهُ مَلَكًا لَجَعَلْنَاهُ رَجُلاً : Агар у пайғамбарни бир фаришта қилсак, шубҳасиз, уни бир эркак суратида қилар эдик (6/Анъом 9).
Агар аёл баъзи жиҳатларда эркакка ўхшаса, унга رَجُلَة дейилади. Шоир шундай дейди:
لَمْ يُبَالوُا حُرْمَةَ الرَّجُلَةِ -180
180- Улар эркакшода аёлнинг шаънига эътибор бермадилар.
Шунингдек, رَجُل эркаклиги ва шахсияти тўла бўлган кимса, деган маънога ҳам келади: وَجَاء مِنْ أَقْصَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ يَسْعَى : Шаҳарнинг узоқ четидан бир киши шошганча келди (36/Ёсин 20); وَقَالَ رَجُلٌ مُؤْمِنٌ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ إِيمَانَهُ Фиръавн хонадонидан бўлган, иймонини яширадиган бир мўмин киши шундай деди (40/Ғофир 28). Бу оятларда келган رَجُلٌ сўзининг мардлик ва салобат маъносида бўлиши кўпроқ мувофиқдир. أَتَقْتُلُونَ رَجُلًا أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللهُ : Сизлар «Роббим Аллоҳ», деган бир одамни ўлдирасизларми? (40/Ғофир 28). فُلاَنٌ أَرْجَلُ الرَّجُلَيْنِ : Ана шу икки кишидан энг кучлиси фалон кишидир.
رِجْل /Оёқ: Кўпчилик жонзотларда бўладиган маълум аъзо. Аллоҳ буюради: وَامْسَحُوا بِرُؤُوسِكُمْ وَأَرْجُلَكُمْ : Бошларингизга масҳ тортинглар ва тўпиқларгача оёқларингизни (ювинглар) (5/Моида 6). «Пиёда юрди» маъноларидаги رَجِل ва сўзлари дан ясалган. Шунингдек, сўзи комил эркак маъносига ҳам келади. нинг кўплиги ва шаклида келади. Худди каби. эса нинг кўплиги кабидир. : Юришга кучи етадиган одам. сўзининг кўплиги шаклида келади: (2/Бақара 239).