و ذ ر
В-з-р
فُلاَنٌ يَذَرُ الشَّيْءَ : Фалон одам қадрламагани учун ана шу нарсани ташлаб юборади. Бу феълнинг ўтган замон шакли ишлатилмайди. Аллоҳ буюради:
قَالُوا أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آَبَاؤُنَا Дедилар: Демак, сен бизга ёлғиз Аллоҳга ибодат қилишимиз ва ота-боболаримиз сиғинган нарсаларни тарк этишимиз учун (бизга) келдингми? (7/Аъроф 70); أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي اْلأَرْض وَيَذَرَكَ وَآَلِهَتَكَ Сени ва илоҳларингни тарк этишлари ҳамда ер юзида бузғунчилик қилишлари учун Мусо ва унинг қавмини эркин қўяверасанми? (7/Аъроф 127); فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ Энди уларни бўҳтонлари билан ўз ҳолларига ташлаб қўй (6/Анъом 112); يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ Эй имон келтирганлар! Агар ҳақиқатан мўминлардан бўлсангиз, Аллоҳдан қўрқинг ва рибонинг қолганини тарк этинг (2/Бақара 278). Бунга ўхшаш оятлар кўпдир.
وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا Сизлардан вафот этиб, ортларида жуфтларини қолдирган кишиларнинг хотинлари, (2/Бақара 234) оятида нега يَتْرُكُونَ тарк этувчилар ва يُخَلِّفُونَ ортларида қолдирувчилар демай, балки айнан يَذَرُونَ дейилганига келсак, бу каби масалалар, иншааллоҳ, бундан кейин ёзадиган, шу соҳага бағишлашни мўлжаллаётган китобда кўриб чиқилади.
وَذَرَة эса, суяксиз гўшт бўлаги деганидир. Гўштнинг бу бўлаги мазкур номни олишининг сабаби унинг жуда оз қийматга эга бўлганлигидандир. Бу, уларнинг қийматсиз нарсалар учун ишлатадиган هُوَ لَحْمٌ عَلَى وَضَمٍ У, қассоб тахтаси устидаги бир гўшт бўлагидир, деган иборасига ўхшайди.
قَالُوا أَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ آَبَاؤُنَا Дедилар: Демак, сен бизга ёлғиз Аллоҳга ибодат қилишимиз ва ота-боболаримиз сиғинган нарсаларни тарк этишимиз учун (бизга) келдингми? (7/Аъроф 70); أَتَذَرُ مُوسَى وَقَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي اْلأَرْض وَيَذَرَكَ وَآَلِهَتَكَ Сени ва илоҳларингни тарк этишлари ҳамда ер юзида бузғунчилик қилишлари учун Мусо ва унинг қавмини эркин қўяверасанми? (7/Аъроф 127); فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُونَ Энди уларни бўҳтонлари билан ўз ҳолларига ташлаб қўй (6/Анъом 112); يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَذَرُوا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبَا إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ Эй имон келтирганлар! Агар ҳақиқатан мўминлардан бўлсангиз, Аллоҳдан қўрқинг ва рибонинг қолганини тарк этинг (2/Бақара 278). Бунга ўхшаш оятлар кўпдир.
وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا Сизлардан вафот этиб, ортларида жуфтларини қолдирган кишиларнинг хотинлари, (2/Бақара 234) оятида нега يَتْرُكُونَ тарк этувчилар ва يُخَلِّفُونَ ортларида қолдирувчилар демай, балки айнан يَذَرُونَ дейилганига келсак, бу каби масалалар, иншааллоҳ, бундан кейин ёзадиган, шу соҳага бағишлашни мўлжаллаётган китобда кўриб чиқилади.
وَذَرَة эса, суяксиз гўшт бўлаги деганидир. Гўштнинг бу бўлаги мазкур номни олишининг сабаби унинг жуда оз қийматга эга бўлганлигидандир. Бу, уларнинг қийматсиз нарсалар учун ишлатадиган هُوَ لَحْمٌ عَلَى وَضَمٍ У, қассоб тахтаси устидаги бир гўшт бўлагидир, деган иборасига ўхшайди.