و ط أ
В-т-ъ
وَطُؤَ الشَّيْءُ فَهُوَ وَطِيءٌ بَيِّنُ اْلوَطَاءَةِ، وَالطَّأَةِ وَالطِّئَةِ Бирор нарсанинг очиқ-ойдин тарзда паст, текис, силлиқ ва юмшоқ бўлишидир.
وِطَاء : сўзи ўзи билан текислаш, босиш амалга ошириладиган нарса маъносидадир.
وَطَََّأْتُ لَهُ بِفِرَاشِهِ ибораси бир кишининг тўшагини солиш, унинг жойини текислашдир.
Бу борада ишлатиладиган феъллар қуйидагичадир: وَطِئْتُهُ بِرِجْلِي أَطَؤُهُ وَطْأً وَوَطَاءَةً، وَتَوَطَّأْتُهُ Оёғим билан босдим, текисладим, силлиқ ҳолга келтирдим.
Аллоҳ буюради: إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلاً Зеро тунги (ибодатга) туриш ҳам таъсирлироқ, ҳам сўз жиҳатидан барқарорроқдир (39/Зумар 6).
Бу оятда келган وَطْأً сўзи وِطَاءً шаклида ҳам ўқилган.
Ҳадисда шундай дейилган: اَلًّلهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ Аллоҳим, Музар устидаги тазйиқингни кучайтир. Яъни, уларни хорликка солгин, шарманда-ю расво қилгин.
وَطِئَ اِمْرَأَتَهُ иборасига келсак, у киноя йўли билан хотини билан бирга бўлди, деганидир. Бу ибора урфда жуда кенг ишлатилгани учун очиқ айтиш кабидир.
مُوَاطَأَة сўзи ўзаро уйғунлик маъносини англатади. Бу сўзнинг асли бир киши оёғини кўтарган жойга бошқасининг босиши деганидир.
Аллоҳ буюради: إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ У Насиъ — куфр устига зиёда бўлган куфрдан ўзга нарса эмас; кофирлар у билан адаштирилади. Улар уни бир йил ҳалол, бир йил ҳаром санайдилар, токи Аллоҳ ҳаром қилганнинг саноғига ва Аллоҳ ҳаром қилганни ҳалол қилсинлар (9/Тавба 37).
وِطَاء : сўзи ўзи билан текислаш, босиш амалга ошириладиган нарса маъносидадир.
وَطَََّأْتُ لَهُ بِفِرَاشِهِ ибораси бир кишининг тўшагини солиш, унинг жойини текислашдир.
Бу борада ишлатиладиган феъллар қуйидагичадир: وَطِئْتُهُ بِرِجْلِي أَطَؤُهُ وَطْأً وَوَطَاءَةً، وَتَوَطَّأْتُهُ Оёғим билан босдим, текисладим, силлиқ ҳолга келтирдим.
Аллоҳ буюради: إِنَّ نَاشِئَةَ اللَّيْلِ هِيَ أَشَدُّ وَطْئًا وَأَقْوَمُ قِيلاً Зеро тунги (ибодатга) туриш ҳам таъсирлироқ, ҳам сўз жиҳатидан барқарорроқдир (39/Зумар 6).
Бу оятда келган وَطْأً сўзи وِطَاءً шаклида ҳам ўқилган.
Ҳадисда шундай дейилган: اَلًّلهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ Аллоҳим, Музар устидаги тазйиқингни кучайтир. Яъни, уларни хорликка солгин, шарманда-ю расво қилгин.
وَطِئَ اِمْرَأَتَهُ иборасига келсак, у киноя йўли билан хотини билан бирга бўлди, деганидир. Бу ибора урфда жуда кенг ишлатилгани учун очиқ айтиш кабидир.
مُوَاطَأَة сўзи ўзаро уйғунлик маъносини англатади. Бу сўзнинг асли бир киши оёғини кўтарган жойга бошқасининг босиши деганидир.
Аллоҳ буюради: إِنَّمَا النَّسِيءُ زِيَادَةٌ فِي الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا يُحِلُّونَهُ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُ عَامًا لِيُوَاطِئُوا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللَّهُ فَيُحِلُّوا مَا حَرَّمَ اللَّهُ У Насиъ — куфр устига зиёда бўлган куфрдан ўзга нарса эмас; кофирлар у билан адаштирилади. Улар уни бир йил ҳалол, бир йил ҳаром санайдилар, токи Аллоҳ ҳаром қилганнинг саноғига ва Аллоҳ ҳаром қилганни ҳалол қилсинлар (9/Тавба 37).

