و ك ل
В-к-л
Бир кишига ишониш, уни ўз ўрнига вакил тайинлаш маъносини англатувчи تَوْكِيل ўзагидан «вакил» сўзи ҳам ясалган. Вакил қилинган маъносини англатувчи وَكِيل сўзи, فَعِيل вазнида бўлса-да, مَفْعُول вазни маъносидадир.
Аллоҳ буюради: فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً Улардан юз ўгир; Аллоҳга суян; вакил сифатида Аллоҳ кифоядир (4/Нисо 81). Яъни, ишларингни ўз зиммасига олиб, уларни адо этиши жиҳатидан Аллоҳнинг Ўзи билан кифоялан. Бунга ўхшаш қуйидаги оятдир: حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ Бизга Аллоҳ кифоя қилур; У қандай гўзал вакилдир (3/Оли Имрон 173).
Аллоҳ таолонинг: وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ сен уларга вакил эмассан! (6/Анъом 107) деган сўзи эса, сен уларнинг устига қўйилган, уларни ҳимоя қилиш билан вазифадор бирор кимса эмассан, деганидир. Худди қуйидаги сўзлар каби: لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ - إِلاَّ مَنْ تَوَلَّى وَكَفَرَ Сен уларнинг устида ҳукмрон эмассан. * Магар ким юз ўгириб, куфр келтирса, (у бошқа) (88/Ғошия 22-23).
Мана бу оятлар ҳам худди шу маънога ишора қилади: قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ Айт: Мен сизнинг устингизда вакил эмасман (6/Анъом 66); أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلاً Ҳавойи нафсини ўзига илоҳ қилиб олган кимсани кўрдингми? Энди унинг устида сен вакил бўласанми? (25/Фурқон 43); أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلاً Ёки ким уларга вакил бўлади? (4/Нисо 109). Яъни, ким уларга вакил бўлиб, ишларини ўз зиммасига ола олади? (4/Нисо 81); (11/Ҳуд 123); 25/Фурқон 58).
Аллоҳ буюради: فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلاً Улардан юз ўгир; Аллоҳга суян; вакил сифатида Аллоҳ кифоядир (4/Нисо 81). Яъни, ишларингни ўз зиммасига олиб, уларни адо этиши жиҳатидан Аллоҳнинг Ўзи билан кифоялан. Бунга ўхшаш қуйидаги оятдир: حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ Бизга Аллоҳ кифоя қилур; У қандай гўзал вакилдир (3/Оли Имрон 173).
Аллоҳ таолонинг: وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ сен уларга вакил эмассан! (6/Анъом 107) деган сўзи эса, сен уларнинг устига қўйилган, уларни ҳимоя қилиш билан вазифадор бирор кимса эмассан, деганидир. Худди қуйидаги сўзлар каби: لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ - إِلاَّ مَنْ تَوَلَّى وَكَفَرَ Сен уларнинг устида ҳукмрон эмассан. * Магар ким юз ўгириб, куфр келтирса, (у бошқа) (88/Ғошия 22-23).
Мана бу оятлар ҳам худди шу маънога ишора қилади: قُلْ لَسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيلٍ Айт: Мен сизнинг устингизда вакил эмасман (6/Анъом 66); أَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلَهَهُ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلاً Ҳавойи нафсини ўзига илоҳ қилиб олган кимсани кўрдингми? Энди унинг устида сен вакил бўласанми? (25/Фурқон 43); أَمْ مَنْ يَكُونُ عَلَيْهِمْ وَكِيلاً Ёки ким уларга вакил бўлади? (4/Нисо 109). Яъни, ким уларга вакил бўлиб, ишларини ўз зиммасига ола олади? (4/Нисо 81); (11/Ҳуд 123); 25/Фурқон 58).

