و ز ع
В-з-ъ
Ибора сифатида وَزَعْتُهُ عًنْ كَذَا : Уни фалон ишдан қайтардим, дейилади. Аллоҳ буюради: وَحُشِرَ لِسُلَيْمَانَ جُنُودُهُ مِنَ الْجِنِّ وَالْإِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوزَعُونَ Жин, инс ва қушлардан иборат лашкарлари Сулаймон хизматида тўпланди, ҳаммаси биргаликда (унинг томонидан) тартибли равишда бошқарилиб борилар эди (27/Намл 17).
Ушбу оятдаги يُوزَعُونَ феъли шуни кўрсатадики, чумолилар, кўплиги ва тез ҳаракатланишига қарамай, тартибсиз ҳаракат қилмайди ва ўз билгича жойларидан узоқлашмайди; улар кўплиги ўзларига бало бўлган катта тартибсиз, нотавон лашкарларга ўхшамайди; балки тартибли, интизомли бир жамоадир.
Баъзилар эса, يُوزَعُون феълининг, [катта оломон бўлишига қарамай] боши охирини кутиб/кузатиб турадиган жамоа деганидир, дейдилар.
Аллоҳ таолонинг: وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ Ўша куни Аллоҳнинг душманлари дўзах ўтига ҳайдалиш учун бир жойга тўпланадилар (41/Фуссилат 19) деган сўзидаги يُوزَعُون феъли эса, жазо сифатида уларнинг қўлга олиниб, ушлаб турилишини баён қилади. Бу худди қуйидаги оятда баён қилинганга ўхшашдир: وَلَهُمْ مَقَامِعُ مِنْ حَدِيدٍ Яна уларга темирдан қамчилар бордир (22/Ҳаж 21).
Мақол сифатида لاَ بُدَّ لِلسُّلْطَانِ مِنْ وَزَعَةٍ дейиладики, бу, ҳукмдорнинг ёрдамчилари, хавфсизлик масъуллари ва ҳукмларининг ижросини таъминловчи волийлари бўлиши шарт, деган маънони англатади.
Баъзилар эса, وُزُوع бирор нарсани жуда орзу қилиш, кимса учун куйиб-ёнишдир, дейди.
Аллоҳ таоло бирор кишига шукр қилишни илҳом этганда ҳам أَوْزَعَ اللهُ فُلاَنًا дейилади. Баъзилар эса, бу ибора أُوزِعَ بِالشَّيْءِ иборасидан олинган бўлиб, ҳаддан зиёд берилиб кетилганини англатади. Гўё Аллоҳ таоло, у шукр қилган сайин, уни бунга янада кўпроқ берилган ҳолга келтираётгандек. , деганидир. Бунинг ҳақиқий маъноси эса шундайдир: Мени бунга берилган қилки, мен бу орқали ўзимни ношукурликдан узоқлаштира олай.
Ушбу оятдаги يُوزَعُونَ феъли шуни кўрсатадики, чумолилар, кўплиги ва тез ҳаракатланишига қарамай, тартибсиз ҳаракат қилмайди ва ўз билгича жойларидан узоқлашмайди; улар кўплиги ўзларига бало бўлган катта тартибсиз, нотавон лашкарларга ўхшамайди; балки тартибли, интизомли бир жамоадир.
Баъзилар эса, يُوزَعُون феълининг, [катта оломон бўлишига қарамай] боши охирини кутиб/кузатиб турадиган жамоа деганидир, дейдилар.
Аллоҳ таолонинг: وَيَوْمَ يُحْشَرُ أَعْدَاءُ اللَّهِ إِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوزَعُونَ Ўша куни Аллоҳнинг душманлари дўзах ўтига ҳайдалиш учун бир жойга тўпланадилар (41/Фуссилат 19) деган сўзидаги يُوزَعُون феъли эса, жазо сифатида уларнинг қўлга олиниб, ушлаб турилишини баён қилади. Бу худди қуйидаги оятда баён қилинганга ўхшашдир: وَلَهُمْ مَقَامِعُ مِنْ حَدِيدٍ Яна уларга темирдан қамчилар бордир (22/Ҳаж 21).
Мақол сифатида لاَ بُدَّ لِلسُّلْطَانِ مِنْ وَزَعَةٍ дейиладики, бу, ҳукмдорнинг ёрдамчилари, хавфсизлик масъуллари ва ҳукмларининг ижросини таъминловчи волийлари бўлиши шарт, деган маънони англатади.
Баъзилар эса, وُزُوع бирор нарсани жуда орзу қилиш, кимса учун куйиб-ёнишдир, дейди.
Аллоҳ таоло бирор кишига шукр қилишни илҳом этганда ҳам أَوْزَعَ اللهُ فُلاَنًا дейилади. Баъзилар эса, бу ибора أُوزِعَ بِالشَّيْءِ иборасидан олинган бўлиб, ҳаддан зиёд берилиб кетилганини англатади. Гўё Аллоҳ таоло, у шукр қилган сайин, уни бунга янада кўпроқ берилган ҳолга келтираётгандек. , деганидир. Бунинг ҳақиқий маъноси эса шундайдир: Мени бунга берилган қилки, мен бу орқали ўзимни ношукурликдан узоқлаштира олай.

