و ع ي

Сўзни англаш, идрок этиш ва ақл/хотирада сақлаш, ёдлаш маъноларига келувчи وَعْي тушунчаси ҳақида وَعَيْتَهُ فِي نَفْسِهِ дейилади, унинг маъноси: Бирор нарсанинг киши учун равшанлашуви, тушунарли ҳолга келиши демакдир.
Аллоҳ буюради: لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَا أُذُنٌ وَاعِيَةٌ Уни сизлар учун бир ибрат қилайлик ва англовчи қулоқлар уни фаҳмлаб олсин деб (69/Ҳаққо 12).
إِيعَاء эса, нарсаларни идишда тўплаш, сақлашдир. Аллоҳ таоло бу маънода шундай буюради:
وَجَمَعَ فَأَوْعَى Мол тўплаб хазинага йиққанни, (70/Маъориж 18).
Шоир шундай дейди:
وَالشَّرُّ أَخْبَثُ مَا أَوْعَيْتَ مِنْ زَادِ -474
474- Ёмонлик — тўплаб тайёрлаган озуғингнинг энг ярамасидир.
Аллоҳ таоло буюради: فَبَدَأَ بِأَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاءِ أَخِيهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِعَاءِ أَخِيهِ Шунда Юсуф укасининг идишларидан олдин уларнинг идишларини ахтаришни бошлади. Кейин қадаҳни укасининг идишининг ичидан чиқариб олди (12/Юсуф 76).
Бу мавзудаги асосий иборалар:
لاَ وَعْيَ عَنْ كَذَا Яъни, жон учун ундан бошқасига боғланиш йўқдир.
مَالِي عَنْهُ وَعْيٌ Яъни, менинг у билан ҳеч қандай алоқам йўқ.
وَعَى اْلجُرْحُ يَعِي وَعْيًا Яра йиринглади ва йиринги оқди.
وَعَى اْلعَظْمُ Синган суяк битди, куч тўплади.
. .