و ص ف
В-с-ф
وَصْف : бирор нарсанинг миқдори ва сифатини баён қилиб, уни таърифлашга уринишдир.
صِفَة эса бирор нарсанинг ўзида мавжуд бўлган ҳолати, шакли ва ўзида мужассам этган хусусиятларидир. Бу худди бирор нарсанинг оғирлиги/қиймати маъносини англатувчи زِنَة сўзига ўхшайди. Бирор нарсага берилган сифатлар ҳақиқий ҳам, асоссиз ҳам бўлиши мумкин. Бу ҳақда Аллоҳ буюради: وَلاَ تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ Тилларингизнинг ёлғонни васф этиши билан: (16/Наҳл 116). Бу ерда уларнинг айтганлари ёлғон эканлигига эътибор қаратилган.
Аллоҳ таолонинг: سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ Куч ва қувват эгаси бўлган Роббинг, уларнинг нисбат бераётган сифатларидан пок ва улуғдир (37/Соффат 180) деган сўзи эса, Унинг кўпгина сифатлари кўп кишиларнинг гумон қилганидан фарқли эканлигига; Унинг ҳеч қандай ташбиҳ ва тамсилга сиғмаслигига, кофирларнинг айтганларидан ниҳоятда Юксак эканлигига эътибор қаратган. Шунинг учун бундай буюрган: لِلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاْلآَخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَلِلَّهِ الْمَثَلُ اْلأَعْلَى Охиратга иймон келтирмайдиганлар учун ёмон сифатлар бор. Энг олий сифатлар эса Аллоҳникидир (16/Наҳл 60).
Бу калиманинг ишлатиладиган асосий иборалари эса қуйидагичадир:
اِتَّصَفَ الشَّيْءُ فِي عَيْنِ النَّاظِرِ Бирор нарсанинг кўзга ташланиши, боқувчиларга таъсир қиладиган даражада бирон хусусиятга эга бўлиши деганидир.
وَصَفَ اْلبَعِيرُ وُصُوفًا Туя чиройли тарзда юрганда айтиладиган сўздир.
وَصِيف эса хизмат қилувчи эркак кишидир; وَصِيفَة эса хизмат қилувчи аёл кишидир.
أَوْصَفَتِ اْلجَارِيَة Қиз бола қадди-қомати расо бўлди, вояга етди деганидир.
صِفَة эса бирор нарсанинг ўзида мавжуд бўлган ҳолати, шакли ва ўзида мужассам этган хусусиятларидир. Бу худди бирор нарсанинг оғирлиги/қиймати маъносини англатувчи زِنَة сўзига ўхшайди. Бирор нарсага берилган сифатлар ҳақиқий ҳам, асоссиз ҳам бўлиши мумкин. Бу ҳақда Аллоҳ буюради: وَلاَ تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ Тилларингизнинг ёлғонни васф этиши билан: (16/Наҳл 116). Бу ерда уларнинг айтганлари ёлғон эканлигига эътибор қаратилган.
Аллоҳ таолонинг: سُبْحَانَ رَبِّكَ رَبِّ الْعِزَّةِ عَمَّا يَصِفُونَ Куч ва қувват эгаси бўлган Роббинг, уларнинг нисбат бераётган сифатларидан пок ва улуғдир (37/Соффат 180) деган сўзи эса, Унинг кўпгина сифатлари кўп кишиларнинг гумон қилганидан фарқли эканлигига; Унинг ҳеч қандай ташбиҳ ва тамсилга сиғмаслигига, кофирларнинг айтганларидан ниҳоятда Юксак эканлигига эътибор қаратган. Шунинг учун бундай буюрган: لِلَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِاْلآَخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِ وَلِلَّهِ الْمَثَلُ اْلأَعْلَى Охиратга иймон келтирмайдиганлар учун ёмон сифатлар бор. Энг олий сифатлар эса Аллоҳникидир (16/Наҳл 60).
Бу калиманинг ишлатиладиган асосий иборалари эса қуйидагичадир:
اِتَّصَفَ الشَّيْءُ فِي عَيْنِ النَّاظِرِ Бирор нарсанинг кўзга ташланиши, боқувчиларга таъсир қиладиган даражада бирон хусусиятга эга бўлиши деганидир.
وَصَفَ اْلبَعِيرُ وُصُوفًا Туя чиройли тарзда юрганда айтиладиган сўздир.
وَصِيف эса хизмат қилувчи эркак кишидир; وَصِيفَة эса хизмат қилувчи аёл кишидир.
أَوْصَفَتِ اْلجَارِيَة Қиз бола қадди-қомати расо бўлди, вояга етди деганидир.