س م ر

سُمْرَة : Қора ва оқ ранглар аралашмасидан ҳосил бўладиган ранглардан биридир. سَمْرَاء : Буғдойдан кинояди. سَمَار : Ранги ўзгарган суюқ сутдир. سَمُرَة : Ранги сабабли шундай номланган бир дарахтдир.
سَمَر : Тун қоронғулиги. Шу маънода шундай дейилган: لاَ آَتِيكَ السَّمَرَ وَالْقَمَرَ : На қоронғулик, на ой бўлган кечада сенинг олдингга келаман; (яъни, ҳеч қачон сенинг олдингга келмайман). Кечаси қилинган суҳбат سَمَر дейилади. Кимдир кечаси гаплашса; سَمَرَ فُلانٌ дейилади. Шу маънода шундай дейилган: لاَ آَتِيكَ مَا سَمَرَ ابْنَا سَمِيرٍ : Кундузи ва кечаси суҳбат қилиниб турар экан, сенинг олдингга келмайман. مُسْتَكْبِرِينَ بِهِ سَامِرًا تَهْجُرُونَ : Оятларимга қарши мутакаббирлик қилиб, кечалари беҳуда сўзлар айтар эдингиз (23/Муъминун 67).
Баъзиларга кўра, оятда келган سَامِرًا сўзи سُمَّارًا маъносидадир; шунга кўра бирлик кўплик ўрнига қўйилган. Баъзилар эса سَامِر дан мурод қоронғи тун эканини айтадилар. Бу ўзакдан سَامِرٌ وسُمَّارٌ وسُمرَةٌ وسَامِرُون шакллари келади. سَمَّرْتُ الشَّيْءَ : Бир нарсани жигарранг қилдим/михладим. إبلٌ مُسْمَرَةٌ : Бошини бўш қўйиб юборилган туя. السَّامِرِيُّ : Сомир исмли бир кишига нисбат берилган шахс.